Akuzohet për joshjen e burrave për të luftuar për Rusinë – Vajza e ish-liderit të Afrikës së Jugut mbështetëse e fortë e Putinit

Lidhjet familjare mund të tendosen për ish-Presidentin e Afrikës së Jugut, Jacob Zuma, pasi vajza e tij më e madhe akuzoi gjysmë-motrën e saj për mashtrimin e 17 burrave – gjysma e të cilëve thuhet se janë të afërm – për të luftuar për Rusinë në Ukrainë.

Ky debat nxjerr në pah rekrutimin në rritje të afrikanëve në forcat ushtarake ruse për shkak të mungesës së rekrutëve rusë, si dhe lidhjeve të ngushta midis Moskës dhe veteranëve të Kongresit Kombëtar Afrikan. Zuma më parë i përkiste partisë politike, e cila filloi si një lëvizje çlirimtare që luftoi për sundim demokratik në Afrikën e Jugut.

Zuma, 83 vjeç, dha dorëheqjen si president në vitin 2018 pas një serie skandalesh korrupsioni dhe u përjashtua nga partia që dikur drejtonte në vitin 2024. Ai mori trajnim ushtarak në Bashkimin Sovjetik gjatë aparteidit, një sistem i institucionalizuar i ndarjes racore që i mbante të zinjtë dhe të bardhët larg.

Kush është Zuma-Sambudla dhe për çfarë akuzohet ajo?

Duduzile Zuma-Sambudla, 43 vjeç, është një nga gati dy duzina fëmijë të ish-liderit të Afrikës së Jugut. Ajo ka qenë një mbështetëse e fortë e Presidentit rus Vladimir Putin dhe ka shprehur admirim për të në mediat sociale.

Javën e kaluar, Zuma-Sambudla dha dorëheqjen nga pozicioni i saj në parlament, ku përfaqësonte Partinë uMkhonto weSizwe — të udhëhequr nga babai i saj — pas një kallëzimi penal të ngritur kundër saj nga gjysmë-motra e saj më e madhe, Nkosazana Zuma-Mncube.

Kjo kallëzim erdhi pasi qeveria e Afrikës së Jugut filloi të hetonte se si 17 qytetarë u bllokuan në rajonin e shkatërruar nga lufta të Donbasit në Ukrainë. Qeveria u njoftua për gjendjen e vështirë të burrave pasi ata bënë thirrje alarmi duke kërkuar të ktheheshin në shtëpi.

Autoritetet zbuluan muajin e kaluar se burrat u “joshën të bashkoheshin me forcat mercenare të përfshira në luftën Ukrainë-Rusi nën pretekstin e kontratave fitimprurëse të punësimit”.

Zuma-Mncube pretendoi se veprimet e Zuma-Sambudla dhe dy individëve të tjerë kontribuan në situatën e burrave. Zuma-Sambudla nuk i është përgjigjur publikisht akuzave.

Sipas ligjit të Afrikës së Jugut, është e paligjshme të shërbesh në një ushtri të huaj pa miratimin e qeverisë.

Aleanca Demokratike, partia e dytë më e madhe politike në Afrikën e Jugut, ka ngritur gjithashtu padi penale kundër Zuma-Sambudla pas diskutimeve me familjet e burrave të bllokuar.

Zuma-Sambudla përballet tashmë me akuza të veçanta për nxitje për të kryer terrorizëm dhe dhunë publike, sipas prokurorëve, për nxitje të dyshuar të dhunës në mediat sociale gjatë trazirave që rezultuan në më shumë se 300 vdekje pas burgosjes së babait të saj për shpërfillje të akuzave të gjykatës në vitin 2021. Zuma u lirua në vitin 2023. Zuma-Sambudla është deklaruar e pafajshme për akuzat.

Vajza e ish-Presidentit të Afrikës së Jugut, Jacob Zuma, Duduzile Zuma-Sambudla, merr pjesë në konferencën për shtyp të uMkhonto we Sizwe (MK) në selinë e partisë në Durban më 28 nëntor. Rajesh Jantilal/AFP/Getty Images

 

Ligjvënësi Chris Hattingh, një zëdhënës i Aleancës Demokratike për mbrojtjen dhe veteranët ushtarakë, ndau gjetjet e tij me transmetuesin kombëtar SABC.

“Kam qenë në kontakt me familjet dhe të gjithë tregojnë saktësisht të njëjtën histori”, tha ai, duke shpjeguar se burrat “ishin mashtruar plotësisht” dhe “të joshur në Rusi për zhvillim personal” nën maskën e “trajnimit të sigurisë”.

Kur mbërritën në Rusi, Hattingh vazhdoi, “Rrobat dhe pasaportat e tyre dyshohet se u dogjën, telefonat e tyre u morën gradualisht dhe më në fund, nuk ka më kontakt me ta.”

Në mbrojtje të saj, Zuma-Sambudla tha se nuk kishte ndërmend të rekrutonte afrikano-jugorë për të shërbyer si mercenarë në konfliktin Rusi-Ukrainë.

Në një deklaratë me betim të paraqitur në polici dhe të referuar nga gazeta lokale, Daily News, ajo deklaroi se ishte mashtruar nga dikush me emrin “Khoza”, i cili e kontaktoi atë në WhatsApp, duke pretenduar se ishte një shtetase e Afrikës së Jugut që jetonte në Rusi me lidhje me një “program legjitim trajnimi paraushtarak” që nuk përfshinte luftime.

Zuma-Sambudla zbuloi se u regjistrua dhe mori pjesë në trajnimin paraushtarak në Rusi për një muaj dhe nuk ishte ekspozuar ndaj asnjë situate luftimi, sipas gazetës. Më pas ajo rekomandoi 22 persona të tjerë, përfshirë të afërmit e saj, që të regjistroheshin në program. Nga 22 personat që udhëtuan fillimisht, 17 afrikano-jugorë thuhet se tani ndodhen në veri të Donetskut si pjesë e forcave ruse.

“Bazuar në përvojën time, besoja se programi ishte i ligjshëm dhe i sigurt. Por edhe unë u manipulova dhe u përdora për të krijuar një përshtypje të rreme legjitimiteti”, u citua të thoshte ajo.

Zuma-Sambudla thuhet se siguroi se do të bashkëpunonte plotësisht me autoritetet.

Policia e Afrikës së Jugut njoftoi se po hetojnë nëse “ndonjë kriminalitet, duke përfshirë trafikimin e mundshëm të qenieve njerëzore, rekrutimin e paligjshëm, shfrytëzimin ose mashtrimin, mund të ketë kontribuar në lëvizjen e këtyre individëve në zonën e konfliktit”.

CNN ka kërkuar komente nga ushtria dhe ministria e jashtme e Rusisë. Megjithatë, në nëntor, zëdhënësja e ministrisë së jashtme Maria Zakharova deklaroi në një konferencë për shtyp se Rusia nuk kishte informacion në lidhje me shtetasit e Afrikës së Jugut dhe ende nuk kishte marrë ndonjë komunikim nga qeveria e Afrikës së Jugut në lidhje me këtë çështje.

“Nëse ka një kërkesë të këtij lloji nga Pretoria, ne do të jemi të gatshëm ta shqyrtojmë atë në përputhje me procedurën ekzistuese në frymën e marrëdhënieve të partneritetit strategjik që ekzistojnë midis Rusisë dhe Afrikës së Jugut”, tha ajo.

Autoritetet ruse kanë mohuar më parë se kanë ushtruar presion ndaj të huajve për t’u regjistruar në ushtrinë e saj.

Një mashtrim rekrutimi apo një manovër e errët nga Kremlini?

Sipas Ministrit të Jashtëm ukrainas Andrii Sybiha, më shumë se 1,400 qytetarë nga 36 vende afrikane po luftojnë për Rusinë në Ukrainë. “Shumica e tyre dërgohen menjëherë në të ashtuquajturat ‘sulme me mish’ ku vriten shpejt”, deklaroi ai muajin e kaluar.

Informacioni aktual në lidhje me humbjet e personelit të Rusisë është i kufizuar, por agjencitë perëndimore të inteligjencës vlerësojnë se Kremlini ka pësuar mbi 1 milion viktima, duke përfshirë më shumë se 250,000 vdekje, që nga pushtimi i Ukrainës në shkurt 2022.

Ministria e mbrojtjes e Mbretërisë së Bashkuar vlerëson se afërsisht 1,000 ushtarë rusë vriten ose plagosen çdo ditë.

Ngjarjet e fundit në Afrikën e Jugut pasqyrojnë polemikat në Kenia, ku autoritetet po punojnë për të siguruar lirimin e më shumë se 200 shtetasve të saj të përfshirë në konfliktin Rusi-Ukrainë.

Ministria e jashtme e Kenias ka treguar se rrjetet e rekrutimit mbeten aktive në vendin e Afrikës Lindore. Javën e kaluar, The Star, një gazetë lokale, raportoi se një burrë kenian u vra ndërsa luftonte për Rusinë në Ukrainë, vetëm një muaj pasi mbërriti për një punë si shofer.

Analistët sugjerojnë se rekrutimi i mercenarëve afrikanë për të forcuar operacionet ushtarake të Rusisë në Ukrainë përfshin jo vetëm Kremlinin, por edhe rekrutuesit në mediat sociale të cilët shpesh i mashtrojnë kandidatët potencialë në lidhje me natyrën e punës. Ata që zbulojnë natyrën e vërtetë të punës reklamojnë oferta joshëse, duke përfshirë viza të shpejta, paga deri në 2,500 dollarë në muaj dhe kujdes shëndetësor falas.

Paul Mudau, një lektor i lartë në të drejtën publike, kushtetuese dhe ndërkombëtare në Universitetin e Afrikës së Jugut, shpjegoi: “Mashtruesit merren me joshjen fillestare, shpesh përmes reklamave në Telegram ose Facebook për ‘punë’ në Rusi.”

Megjithatë, ai i tha CNN: “Sapo mbërrijnë rekrutët, autoritetet ruse i ndalojnë ata, i detyrojnë të nënshkruajnë kontrata në gjuhën ruse dhe i vendosin në punë me trajnim minimal.”

 

Fraksion.com