Ukraina thotë se është arritur ‘mirëkuptim’ mbi planin e paqes të SHBA-së, ndërsa i dërguari i Trump do të takohet me Putinin

Ukraina ka thënë se është arritur një “mirëkuptim i përbashkët” me SHBA-në mbi një marrëveshje paqeje që synon t’i japë fund luftës me Rusinë.

Propozimi bazohet në një plan prej 28 pikash të paraqitur Kievit nga SHBA-të javën e kaluar, mbi të cilin zyrtarët amerikanë dhe ukrainas punuan gjatë bisedimeve të fundjavës në Gjenevë.

Në një postim në mediat sociale, Presidenti i SHBA-së Donald Trump tha se plani origjinal “është përmirësuar, me kontribut shtesë nga të dyja palët”.

Ai tha se e kishte udhëzuar të dërguarin e tij të posaçëm Steve Witkoff të takohej me Presidentin rus Vladimir Putin në Moskë javën e ardhshme, ndërsa Sekretari i Ushtrisë i SHBA-së, Dan Driscoll, pritet të takohet me udhëheqësit ukrainas këtë javë.

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky tha të martën se ishte gati të takohej me Trumpin për të diskutuar “pikat e ndjeshme” të pazgjidhura, me administratën e tij që synon një takim para fundit të muajit.

“Unë po mbështetem në bashkëpunim të mëtejshëm aktiv me palën amerikane dhe me Presidentin (Donald) Trump. Shumë varet nga Amerika, sepse Rusia i kushton vëmendjen më të madhe forcës amerikane”, tha ai.

Një ditë më parë, Zelensky tha se plani me 28 pika ishte zvogëluar, me disa dispozita të hequra.
Trump shkroi në mediat sociale se mezi priste të takohej me presidentët Zelensky dhe Putin “së shpejti, por VETËM kur marrëveshja për t’i dhënë fund kësaj Lufte të jetë PËRFUNDIMTARE ose, në fazat e saj përfundimtare”.

Presidenti më vonë u tha gazetarëve se marrëveshja do të përfshinte lëshime tokash “në të dyja anët” dhe “përpjekje për të pastruar kufirin”.

Trump tha se nuk i kishte dhënë asnjërës palë një datë për të rënë dakord për një marrëveshje, duke thënë “afati i fundit për mua është kur të mbarojë”.

Kremlini tha më parë se Rusia nuk ishte konsultuar ende për draftin e ri të marrëveshjes, duke paralajmëruar se mund të mos pranojë ndryshime në planin e javës së kaluar.

Ministri i Jashtëm rus Sergei Lavrov tha se ndërsa Moska kishte qenë në favor të kuadrit fillestar amerikan, situata do të ishte “thelbësisht e ndryshme” nëse do të kishte pësuar ndryshime thelbësore.

Deri të martën në mëngjes, Kremlini nuk kishte marrë një kopje të planit të ri, tha Lavrov, duke akuzuar Evropën për minimin e përpjekjeve të paqes të SHBA-së.

Zyrtarët amerikanë nuk iu drejtuan publikisht shqetësimeve të Rusisë, megjithëse Driscoll dhe përfaqësuesit rusë zhvilluan takime të hënën dhe të martën në Abu Dhabi.

Disa nga çështjet për të cilat Rusia dhe Ukraina ende kanë mosmarrëveshje të thella thuhet se kanë mbetur të pazgjidhura deri më tani, duke përfshirë garancitë e sigurisë për Kievin dhe kontrollin e disa rajoneve në lindje të Ukrainës ku po zhvillohen luftime.

Pavarësisht optimizmit relativ të Shtëpisë së Bardhë, udhëheqësit evropianë dukeshin dyshues se, pas pothuajse katër vitesh lufte, paqja mund të ishte e arritshme. Presidenti francez Emmanuel Macron tha se nuk shihte “asnjë vullnet rus për një armëpushim”, ndërsa Downing Street paralajmëroi se kishte “një rrugë të gjatë për të bërë – një rrugë të vështirë përpara”. Të martën, Macron dhe Kryeministri i

Mbretërisë së Bashkuar, Sir Keir Starmer, kryesuan një takim të të ashtuquajturit koalicion të të vullnetshmëve, një grupim i lirshëm i aleatëve të Ukrainës në Evropë dhe më gjerë, të cilët kanë premtuar mbështetje të vazhdueshme mbrojtëse në rast të një armëpushimi, duke përfshirë bisedime paraprake mbi një forcë të mundshme paqeruajtëse.

Gjatë telefonatës – së cilës iu bashkua edhe Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio – udhëheqësit ranë dakord të krijojnë një grup pune me SHBA-në për të “përshpejtuar” punën mbi garancitë e sigurisë që mund t’i ofrohen Ukrainës.

Çështja e garancive të sigurisë është vetëm një nga fushat në të cilat Moska dhe Kievi kanë mosmarrëveshje. Të hënën, Zelensky tha se “problemi kryesor” që bllokon paqen ishte kërkesa e Putinit për njohje ligjore të territorit që Rusia kishte pushtuar.

Moska ka kërkuar vazhdimisht tërheqjen e plotë të Ukrainës nga i gjithë Donbasi lindor, i përbërë nga rajonet Donetsk dhe Luhansk. Forcat ruse kontrollojnë gjithashtu gadishullin e Krimesë – të cilin Rusia e aneksoi në vitin 2014 – dhe pjesë të mëdha të dy rajoneve të tjera, Kherson dhe Zaporizhzhia. Pas javësh gjatë të cilave diplomacia dukej se kishte ngecur, ka pasur një fluks aktivitetesh që kur plani i mbështetur nga SHBA-ja u publikua.

Drafti origjinal përfshinte Ukrainën që pranonte të lëshonte zona që vazhdon të kontrollojë, duke u zotuar të mos bashkohej me NATO-n dhe duke ulur ndjeshëm madhësinë e forcave të saj të armatosura – elementë që dukeshin se pasqyronin kërkesat kryesore të Kremlinit.

Ndërsa Putin tha se drafti origjinal mund të formonte “bazën” për një marrëveshje, Zelensky u përgjigj duke thënë se Ukraina përballej me një zgjedhje midis mbajtjes së SHBA-së si partnere dhe “dinjitetit” të saj. Udhëheqësit evropianë kundërshtuan disa elementë.

Në prag të bisedimeve mbi planin në Gjenevë të dielën midis zyrtarëve amerikanë, evropianë dhe ukrainas, Rubio u detyrua të këmbëngulte publikisht se ai ishte “i shkruar nga SHBA-ja” pasi një grup senatorësh pretenduan se ai u kishte thënë atyre se ishte në fakt një draft rus, jo qëndrimi i Shtëpisë së Bardhë.

Që atëherë, si SHBA-ja ashtu edhe Ukraina kanë përshëndetur progresin në draft, me Zelenskyn që tha se ai përfaqësonte “qasjen e duhur” pasi siguroi ndryshimet.

Ndërsa Trump fillimisht kishte kërkuar që Ukraina ta pranonte planin shpejt, presidenti u tha gazetarëve të martën se versioni origjinal “ishte vetëm një hartë”, duke shtuar: “Ky nuk ishte një plan, ishte një koncept”.

Gjithashtu të martën, Bloomberg publikoi një transkript të asaj që e quajti një telefonatë më 14 tetor midis të dërguarit diplomatik të Trump, Steve Witkoff, dhe Yuri Ushakov, ndihmësit të politikës së jashtme të Putinit.

I pyetur në lidhje me transkriptin – në të cilin Witkoff thuhet se diskutoi se si Kremlini duhet t’i afrohej Trumpit dhe tha se Ukraina do të duhej të hiqte dorë nga toka për të siguruar një marrëveshje paqeje – Trump u tha gazetarëve se kjo përfaqësonte një “formë shumë standarde të negociatave”. BBC News nuk e ka verifikuar në mënyrë të pavarur telefonatën e raportuar të rrjedhur.

Ndërkohë, luftimet vazhdojnë. Si Rusia ashtu edhe Ukraina thanë se sulmet ishin kryer të martën në mbrëmje në Zaporizhzhia.

Kreu rajonal i Ukrainës atje, Ivan Federov, tha se të paktën shtatë persona ishin plagosur, ndërsa Yevgeny Balitsky, guvernatori i instaluar nga Kremlini, raportoi se Kievi kishte goditur rrjetet e energjisë në zonat që kontrollon, duke lënë deri në 40,000 njerëz pa energji elektrike.

Dhjetëra mijëra ushtarë dhe mijëra civilë janë vrarë ose plagosur, dhe miliona njerëz kanë ikur nga shtëpitë e tyre që kur filloi pushtimi i plotë i Ukrainës nga Rusia në shkurt.

 

Fraksion.com