Evropa në garën hapësinore. “Autonomia strategjike është thelbësore”

Forumi Hapësinor Italo-Polak 2025 mblodhi përfaqësues të institucioneve publike, industrisë dhe qendrave kërkimore.

Giuseppe Lenzo, Zëvendëspresident i Marketingut dhe Shitjeve në Divizionin Hapësinor Leonardo foli  për përvojën dhe ofertat e kompanisë, si dhe për njohuritë e tij mbi të ardhmen e sektorit hapësinor evropian për Space24.pl.

Cilat fusha të aktivitetit hapësinor janë më të rëndësishme për Leonardo sot dhe çfarë roli do të luajë kompania në formësimin e ekosistemit hapësinor evropian në vitet e ardhshme?

Në Divizionin Hapësinor, ne vërtet kemi një perspektivë dhe njohuri të shkëlqyera mbi aktivitetet hapësinore. Ne kemi potencialin, bazuar në njohuritë dhe nevojat e përdoruesve, për të krijuar gjithçka që u nevojitet klientëve tanë – nga rrjedha e sipërme në rrjedhën e poshtme, nga satelitët në segmentin tokësor dhe aplikimet. Ne e bëjmë këtë brenda organizatës sonë dhe në bashkëpunim me bashkëpunëtorët dhe degët tona.
Së bashku me Thales, formuam Aleancën Hapësinore, e cila i dha jetë Thales Alenia Space dhe Telespazio. Kjo na lejon të mbulojmë gjithçka që është jashtëzakonisht e rëndësishme, pasi kemi një perspektivë gjithëpërfshirëse. Na mundëson të kuptojmë nevojat e klientit përfundimtar, të përcaktojmë objektivin dhe arkitekturën e misionit dhe në fund të fundit të ofrojmë shërbime që janë të përshtatura në mënyrë të përkryer sipas kërkesave të tyre. Ne kemi përvojë të gjerë në ofrimin e një game të gjerë produktesh dhe shërbimesh si në vendet evropiane ashtu edhe në pjesën tjetër të botës.

Kohët e fundit, ka pasur raportime në media rreth nënshkrimit të një Memorandumi Mirëkuptimi midis Leonardo, Airbus dhe Thales. Cili ishte motivimi pas këtij vendimi?

Të tre partnerët kanë theksuar qartë se kjo është mënyra e duhur për të rritur vlerën, për të siguruar mundësi më të mëdha për investime në teknologji në Evropë dhe për të ndërtuar masën kritike të nevojshme për të konkurruar në mënyrë efektive në tregun e industrisë hapësinore. Secili partner është një lider në fushën e tij dhe së bashku ata formojnë një ekip të fortë që mund të bëhet një lider i vërtetë në sektorin global të hapësirës. Së bashku, partnerët mund të gjenerojnë vlerë të vërtetë për institucionet dhe qytetarët evropianë dhe të krijojnë mundësi të reja zhvillimi për punonjësit dhe zinxhirin e furnizimit.

Po në lidhje me konkurrencën nga lojtarët jashtë Evropës?

Sot, kompanitë nga Shtetet e Bashkuara dhe Azia luajnë një rol vërtet të madh në tregun e hapësirës.
Një shkallë më e madhe operimi dhe masa kritike ofrojnë mundësi dukshëm më të mëdha për investime, duke qëndruar në hap me zhvillimet më të fundit dhe duke nxitur zhvillimin teknologjik dhe inovacionin. Sigurisht, konkurrenca sot është globale në natyrë dhe është e nevojshme të përballemi me rivalë të mëdhenj në tregje të tjera, siç janë Shtetet e Bashkuara.
Kompanitë nga Lindja e Largët po bëhen gjithashtu lojtarë gjithnjë e më interesantë dhe me ndikim. Prandaj është e qartë se konkurrenca po rritet dhe po piqet vazhdimisht, duke u bërë më e besueshme dhe e përparuar. Unë besoj se ky është një fenomen shumë pozitiv – konkurrenca i motivon kompanitë të zhvillohen, të përmirësojnë cilësinë dhe të përpiqen për përmirësim të vazhdueshëm.

Në cilat fusha të teknologjisë hapësinore ka Evropa aktualisht një avantazh të vërtetë konkurrues?

Mendoj se duhet të jemi shumë krenarë për atë që po bëjmë në Evropë dhe për atë që kemi arritur në fushën e hapësirës. Ne kemi shumë njohuri dhe përvojë. Për shembull, sistemi i navigimit Galileo është një program tërësisht evropian – çdo komponent u prodhua në kontinentin tonë. Ne filluam nga e para dhe tani ofrojmë shërbime me saktësinë dhe besueshmërinë më të lartë në botë. Ne duhet të jemi krenarë për këtë.

Si Leonardo, ne po japim një kontribut të rëndësishëm në këtë program duke prodhuar disa nga satelitët e gjeneratës së dytë përmes Thales Alenia Space, kemi ndërtuar orë atomike që janë orët më të sakta në hapësirë, dhe një nga Qendrat e Kontrollit për sistemin evropian të pozicionimit dhe navigimit satelitor Galileo ndodhet në Qendrën Hapësinore Telespazio Fucino në Itali.

Programi i vëzhgimit të Tokës Copernicus po rezulton gjithashtu i suksesshëm. Për këtë program, ne kemi ndërtuar një konstelacion satelitësh me sensorë të ndryshëm, duke ofruar informacion me cilësi të lartë. Në këtë fushë, Leonardo, së bashku me Thales Alenia Space, Telespazio dhe e-GEOS, është partner në këtë program evropian, duke ofruar jo vetëm satelitë, por edhe ngarkesa inovative dhe shërbime satelitore dhe analizë të të dhënave.

Prandaj, nuk duhet të jetë çudi që edhe vende të tjera anembanë botës po përdorin të dhëna nga programi Copernicus. Kjo vërteton se ne, si evropianë, jemi lojtarët kryesorë në këtë treg për sa i përket teknologjisë. Në Leonardo, ne besojmë fuqimisht në rëndësinë strategjike të vëzhgimit të Tokës dhe, siç e përmenda më parë, kohët e fundit njoftuam krijimin e konstelacionit tonë të vëzhgimit të Tokës, i cili do të integrohet plotësisht me teknologjitë dixhitale si inteligjenca artificiale dhe superkompjuterët direkt në hapësirë.

Si evropianë, duhet të fillojmë të mendojmë me bindje dhe vetëdije se jemi shumë të mirë në ndërtimin e teknologjive dhe zgjidhjeve hapësinore. Ne kemi nevojë për bashkëpunim ndërkombëtar, i cili është një fenomen natyror në hapësirë. Dhe me këtë vetëdije, ne mund të bëjmë shumë të mira.

Në diskutimet rreth të ardhmes së Evropës në hapësirë, shpesh përdoret termi “autonomi strategjike”. Çfarë do të thotë kjo në praktikë për kompani të tilla si Leonardo?

Nga një perspektivë industriale, “autonomia strategjike” është një aspekt kyç i aftësisë për të vepruar pa rrezikun e ndalesave ose vonesave për shkak të varësisë nga të tjerët, dhe për të vazhduar zhvillimin e teknologjive dhe zgjidhjeve inovative. Nga një perspektivë industriale, kjo është një mënyrë e natyrshme e veprimit.

Megjithatë, nga një këndvështrim gjeopolitik, situata është e ndryshme. Kjo do të thotë që Evropa duhet të ruajë kapacitetin e saj teknologjik për të vepruar. Për shembull, ndonjëherë dëgjojmë për IRIS² si një përgjigje ndaj autonomisë evropiane.

Kjo çështje e autonomisë strategjike është aq e rëndësishme saqë Agjencia Evropiane e Hapësirës planifikon t’u kërkojë Shteteve Anëtare në Këshillin Ministror të nëntorit të financojnë programe teknologjike që synojnë sigurimin e autonomisë së Evropës në të gjitha këto fusha. Unë besoj se kjo është qasja e duhur, sepse duhet të jemi realistë, të zgjedhim prioritetet e duhura në kohën e duhur, por në të njëjtën kohë të mendojmë për zhvillimin dhe rritjen, të cilat në fund të fundit do të na japin autonomi të plotë.

 

Fraksion.com