Çështjet kryesore nga takimi i Trump në Shtëpinë e Bardhë me princin e kurorës saudite: Marrëveshje dhe miqësi

Presidenti Donald Trump zhvilloi një takim të ngrohtë dhe miqësor me Princin e Kurorës Saudite Mohammad bin Salman në Shtëpinë e Bardhë, i mbushur me shumë shtrëngime duarsh dhe komlimenta. Ai i la mënjanë pyetjet në lidhje me të dhënat e të drejtave të njeriut në Arabinë Saudite, e lavdëroi princin për burrështetësinë e tij dhe njoftoi qindra miliarda dollarë investime të reja saudite në Shtetet e Bashkuara.

Shtëpia e Bardhë shfaqi shumë pompozitet për Mbretërinë Saudite të martën, duke dërguar avionë luftarakë që të dy udhëheqësit i panë nga një qilim i kuq, duke parakaluar një roje nderi mbi kalë dhe duke dhënë një darkë të bollshme në Dhomën Lindore.

Në një takim në Zyrën Ovale që u zhvillua vetëm shtatë vjet pasi Princi Mohammad u implikua nga agjencitë e inteligjencës amerikane në vrasjen e gazetarit Jamal Khashoggi, Trump dhe princi morën pyetje të shumta nga gazetarët – njëri prej të cilëve u ofendua vazhdimisht nga Trump – për gjithçka, nga tregtia deri te shitja e avionëve luftarakë të përparuar F-35 në Riad.

Ja një vështrim në disa nga përfundimet e vizitës:

Lëvizja mbi bashkëpunimin ushtarak

Trump kishte paralajmëruar vendimin e tij për të shitur F-35 të dielën, por e formalizoi atë para princit të martën kur tha se miratimi ishte i plotë dhe se frika e Izraelit për ruajtjen e avantazhit të tij cilësor ushtarak në Lindjen e Mesme do të trajtohej.

Detajet e marrëveshjes nuk ishin menjëherë të qarta, por disa në Pentagon dhe agjenci të tjera e kanë kundërshtuar shitjen për shkak të potencialit që teknologjia e përparuar të ndahet me Kinën, e cila gjithashtu ka lidhje të ngushta me Arabinë Saudite.

“Për sa më përket mua, mendoj se të dy janë në një nivel ku duhet të jenë në krye të linjës,” tha Trump për Arabinë Saudite dhe Izraelin, i cili tashmë ka F-35. “Izraeli është i vetëdijshëm dhe do të jetë shumë i lumtur.”

Zyrtarët izraelitë kanë sugjeruar se nuk do të ishin kundër që Arabia Saudite të merrte F-35 për sa kohë që Arabia Saudite normalizon marrëdhëniet me Izraelin sipas kuadrit të Marrëveshjeve të Abrahamit.
Sauditët kanë thënë se do t’i bashkohen Marrëveshjeve të Abrahamit, por vetëm pasi të ketë një rrugë të besueshme dhe të garantuar drejt shtetësisë palestineze, një qëndrim që Princi Mohammad e përsëriti në takim.

“Ne duam të jemi pjesë e Marrëveshjeve të Abrahamit, por duam gjithashtu të jemi të sigurt se sigurojmë një rrugë të qartë të zgjidhjes me dy shtete”, tha ai. “Do të punojmë për këtë për t’u siguruar që të jemi të përgatitur për situatën sa më shpejt të jetë e mundur për ta arritur këtë.”

Trump tha gjithashtu se SHBA-të dhe Arabia Saudite do të përfundonin një marrëveshje më të gjerë mbi çështjet ushtarake dhe të sigurisë gjatë vizitës dhe se SHBA-të do të vazhdonin me një marrëveshje bërthamore civile me Arabinë Saudite, për të cilën Izraeli gjithashtu ka ngritur shqetësime.

Të dy vendet nënshkruan gjithashtu një marrëveshje që u bën thirrje sauditëve të blejnë gati 300 tanke nga SHBA-të.

Në darkën e së martës në mbrëmje, Trump njoftoi se po e caktonte Arabinë Saudite si një aleat të madh jo-NATO, një veprim kryesisht simbolik që u jep partnerëve të huaj disa përfitime bashkëpunimi në mbrojtje, tregti dhe siguri.

Vrasja e Khashoggit lihet mënjanë

Takimi i së martës ishte vizita e parë në Shtëpinë e Bardhë për princin e kurorës që kur Khashoggi, një banor i SHBA-së dhe kolumnist i Washington Post, u vra dhe u copëtua në konsullatën saudite në Stamboll, Turqi, në vitin 2018.

Inteligjenca amerikane tha se Princi Mohammad me shumë gjasa e miratoi vrasjen.

Në një skenë të jashtëzakonshme në Zyrën Ovale, princi, me nofkën MBS, u përball me pyetje nga gazetarët, diçka jo tipike për kreun de facto të monarkisë absolute ku mospajtimi kriminalizohet.

Ai u pyet për vrasjen e Khashoggit së bashku me rolin që luajtën qytetarët sauditë në sulmet e 11 shtatorit 2001 në Shtetet e Bashkuara. Trump, megjithatë, e sulmoi gazetarin për radhën e pyetjeve.

Trump e quajti Khashoggi-n, një aktivist saudit pro-demokracisë, “jashtëzakonisht kontrovers” dhe tha se “shumë njerëz nuk e pëlqyen atë zotëri për të cilin po flisni. Pavarësisht nëse ju pëlqen apo jo, ndodhin gjëra, por ai (princi i kurorës) nuk dinte asgjë për këtë dhe mund ta lëmë me kaq”.

Princi Mohammad, i cili ka mohuar përfshirjen në vrasjen e Khashoggi-t, u përgjigj se qeveria e tij kishte ndërmarrë veprime.

“Ka qenë e dhimbshme për ne në Arabinë Saudite”, tha ai. “Ne bëmë të gjitha hapat e duhur të hetimit, etj., në Arabinë Saudite, dhe kemi përmirësuar sistemin tonë për t’u siguruar që asgjë e tillë të mos ndodhë përsëri. Dhe është e dhimbshme, dhe ishte një gabim i madh”.

Trump gjithashtu përgëzoi udhëheqësin saudit për hapat e bërë nga mbretëria në të drejtat e njeriut pa dhënë ndonjë detaj specifik, por me sa duket duke iu referuar reformave që lidhen me të drejtat e grave. “Ajo që ai ka bërë është e pabesueshme në aspektin e të drejtave të njeriut dhe gjithçkaje tjetër”, tha Trump.

Shumë pompozitet dhe ngjarje

Trump e përshëndeti Princin Mohammed në hyrjen South Lawn të ​​Shtëpisë së Bardhë me një shtrëngim duarsh dhe me krahun e varur mbi shpatullën e princit. Trump fjalë për fjalë shtroi qilimin e kuq për udhëheqësin saudit, me një orkestër ushtarake në dorë dhe një fluturim mbikalimi nga aeroplanët ushtarakë amerikanë, përpara se t’i tregonte princit të kurorës dekoratat e tij përgjatë Kolonadës së Shtëpisë së Bardhë.

“Sot kemi një njeri jashtëzakonisht të respektuar në Zyrën Ovale”, tha Trump në krye të takimit, duke e quajtur princin “një mik të imi për një kohë shumë të gjatë”.

Trump gjithashtu kritikoi ashpër paraardhësin e tij, ish-Presidentin Joe Biden, për përshëndetjen e Princit Mohammed me një grusht gjatë vizitës së tij në Arabinë Saudite në vitin 2022.

“Kur zbret nga avioni dhe takon mbretin e ardhshëm – dhe një njeri që është një nga njerëzit më të respektuar në botë – i shtrëngon dorën, nuk i jep një grusht, apo jo?” tha Trump. “Trump nuk jep një grusht. Unë e kap atë dorë” – dhe ai bëri pikërisht këtë.

Në darkën e së martës në mbrëmje, presidenti dhe zonja e parë Melania Trump, e veshur me smoking, e pritën princin e kurorës përsëri në tapetin e kuq, përpara se ta përshëndesnin në një darkë ku morën pjesë titanë të teknologjisë si CEO i Nvidia-s, Jensen Huang, themeluesi i Tesla-s, Elon Musk dhe CEO i Apple, Tim Cook, së bashku me lojtarin e golfit Bryson DeChambeau dhe yllin e futbollit Cristiano Ronaldo.

Ata hëngrën një skarë qengji të mbuluar me fistikë, e ndjekur nga një dardhë me mus kuverture për ëmbëlsirë.

Marrëveshje të mëdha, por të paqarta tregtare dhe ekonomike

Princi Mohammad i tha Trump se vendi i tij do të rriste angazhimet e tij financiare ndaj SHBA-së nga 600 miliardë dollarë, të cilat u njoftuan gjatë udhëtimit të presidentit në Riad në maj, në 1 trilion dollarë.

Detajet e këtyre marrëveshjeve nuk ishin menjëherë të qarta, por pritet të përfshijnë investime në një sërë biznesesh amerikane, duke përfshirë Inteligjencën Artificiale, si dhe blerjen e motorëve reaktivë dhe pajisjeve të tjera./AP

 

Fraksion.com