Norvegjia thotë se nuk do të jetë garantuesja e vetme për kredinë e BE-së për Ukrainën

Norvegjia të mërkurën përjashtoi mundësinë e të qenit garantuesja e vetme e një kredie të mundshme të BE-së për Ukrainën që do të përdorte asetet e ngrira ruse, por që mund të kontribuojë ende në varësi të zgjidhjes që zgjedh Brukseli.

Komisioni Evropian po shqyrton përdorimin e një pjese të aseteve të Rusisë të ngrira pas pushtimit të Ukrainës për t’i siguruar Kievit një kredi pa interes prej 140 miliardë eurosh (162 miliardë dollarë) për të financuar mbështetjen e saj buxhetore dhe ushtarake gjatë dy viteve të ardhshme.

Ukraina do të duhej ta shlyente kredinë vetëm nëse Rusia do t’i paguante dëmshpërblime lufte.

Por plani është përballur me kundërshtimin e Belgjikës, ku ndodhet organizata ndërkombëtare e depozitave Euroclear, e cila mban pjesën më të madhe të aseteve të ngrira, për shkak të frikës nga pasojat ruse.

Dy ekonomistë norvegjezë kanë sugjeruar që vendi i tyre duhet të hyjë si garantues për kredinë edhe pse nuk është anëtare e BE-së, duke thënë se Norvegjia, prodhuesi më i madh i naftës dhe gazit në Evropën Perëndimore, fitoi 109 miliardë euro shtesë nga çmimet e larta të gazit pas pushtimit të Rusisë.

Ideja është mirëpritur nga disa politikanë dhe diplomatë norvegjezë dhe të huaj.

“Do të ishte gabim të përjashtonim çdo gjë para se ta shohim propozimin, por kanë qarkulluar disa ide sipas të cilave Norvegjia do të garantonte të gjithë shumën… Kjo është jashtë diskutimit”, tha Ministri i Financave Jens Stoltenberg.

“Por nëse mund të kontribuojmë, në një mënyrë apo në një tjetër, mbetet për t’u parë në varësi të asaj që propozon BE”, i tha ai transmetuesit norvegjez NRK nga Brukseli, ku do të takohej me homologët evropianë.

Çështja do të diskutohet në një takim të Këshillit Evropian në dhjetor.

“Jashtë diskutimit”

Norvegjia, një anëtare e NATO-s që ndan një kufi me Rusinë në Arktik, nuk është anëtare e Bashkimit Evropian, por është e lidhur ngushtë me Brukselin për çështjet që lidhen me luftën në Ukrainë.

Në një artikull në tetor, ekonomistët Havard Halland dhe Knut Anton Mork e quajtën Norvegjinë një “përfituese të luftës”.

Falë vlerësimit të saj të kreditit AAA – më i larti i dhënë nga agjencitë e vlerësimit – dhe një fondi sovran të pasurisë me vlerë rreth 2.1 trilion dollarë, Norvegjia “mund të merrte përsipër e vetme detyrimin e kushtëzuar që lidhet me borxhin e ri ukrainas, dhe pa asnjë ndikim në vlerësimin e saj të kreditit”, shkruan ata.

“Është padyshim jashtë diskutimit që Norvegjia të përdorë fondin e saj të pensioneve si garanci për mekanizmat që janë ende në diskutim në organe të ndryshme dhe të cilat ende nuk janë finalizuar”, tha Kryeministri Jonas Gahr Store në parlament të mërkurën.

Store tha se ishte e rëndësishme të mos krijohej një precedent për asetet ruse që një ditë mund të përdoren kundër interesave norvegjeze.

“Ne të gjithë e dimë shumë mirë se fondi i naftës është investuar kudo në botë, dhe ne duam që këto para të mbeten të sigurta”, i tha ai më vonë transmetuesit TV2, duke iu referuar fondit sovran të pasurisë.

Ai tha gjithashtu se preferonte të shihte Norvegjinë të vazhdonte të ofronte ndihmë për Ukrainën përmes donacioneve të drejtpërdrejta financiare.

Oslo ka caktuar ndihmë civile dhe ushtarake prej më shumë se 275 miliardë kronerësh (27.4 miliardë dollarë) për Kievin gjatë periudhës 2023-30.

 

Fraksion.com