Frika nga konflikti i ri midis Eritresë dhe Etiopisë

Etiopia akuzon Eritrenë se “po përgatitet për të bërë luftë”, Eritrea kundërpërgjigjet se fjalët e fqinjit të saj po nxisin “konflikte të rrezikshme”, dhe analistët kanë frikë se një luftë tjetër po zien në Bririn e paqëndrueshëm të Afrikës.

Çfarë dëshiron Etiopia

Për muaj të tërë, kryeministri etiopian Abiy Ahmed ka kërkuar qasje në det për vendin e tij pa dalje në det, ndërsa këmbëngul se kjo do të bëhet me mjete paqësore.

Etiopia, vendi i dytë më i populluar i Afrikës me rreth 130 milionë njerëz, humbi vijën bregdetare kur Eritrea u shkëput në vitin 1993.

Në një deklaratë për parlamentin më 28 tetor, Abiy pohoi se ishte “një milion për qind i sigurt se Etiopia nuk do të mbetet pa dalje në det, pavarësisht nëse i pëlqen apo jo dikujt”.

Ai bëri thirrje për “ndërmjetësim”, veçanërisht nga Shtetet e Bashkuara dhe Evropa, për të gjetur një “zgjidhje paqësore”.

Qeveria e Eritresë në Asmara beson se Etiopia po synon portin e saj të Assabit dhe, nëpërmjet ministrit të saj të informacionit, i denoncoi fjalët e Abiy si “nxitje të konflikteve të rrezikshme”.

“Mesazhet (e Abiy) në lidhje me aksesin në Detin e Kuq kanë qenë konstante gjatë vitit të kaluar”, tha Kjetil Tronvoll, profesor në Kolegjin e Ri Universitar të Oslos dhe specialist për rajonin.

“Ai po ndërton gradualisht një argument që mund të justifikojë një veprim ushtarak më konkret, duke e portretizuar Eritrenë si një fqinj armiqësor”, tha ai.

Cilat janë akuzat e Etiopisë kundër Eritresë?

Në fillim të tetorit, Etiopia akuzoi fqinjin e saj, në një letër drejtuar Sekretarit të Përgjithshëm të Kombeve të Bashkuara, për “përgatitje aktive për luftë”.

Ajo akuzoi Eritrenë se po bashkëpunonte me qeverinë rajonale në rajonin etiopian të Tigray – ku rebelët luftuan një luftë brutale kundër qeverisë federale në vitet 2020-2022 – për të “destabilizuar dhe fragmentuar” vendin.

Eritrea e denoncoi këtë si një “farsë mashtruese”.

Por ka krijuar lidhje me Frontin e Çlirimit Popullor Tigray që drejton atë rajon “dhe forca të tjera antiqeveritare në Etiopi dhe diasporë”, tha Abel Abate Demissie, një studiues në grupin e mendimit Chatham House.

Tronvoll ka frikë se thirrja për ndërmjetësim mund të jetë hapi i fundit para veprimit të armatosur, duke pretenduar se ai ka shteruar opsionet paqësore.

“(Abiy) po ndërton një rast hap pas hapi të së drejtës së justifikueshme dhe legjitime të vetëmbrojtjes… Ai është shumë serioz për këtë”, tha Tronvoll.

A do të ketë konflikt?

Etiopia dhe Eritrea luftuan një luftë kufitare nga viti 1998 deri në vitin 2000 në të cilën u vranë dhjetëra mijëra njerëz.

Pavarësisht një afrimi fillestar midis Abiy dhe Presidentit të Eritresë Isaias Afwerki, i cili ka sunduar me grusht të hekurt që nga viti 1993, marrëdhëniet kanë mbetur të tendosura.

Imazhet satelitore në fillim të këtij viti treguan trupa etiopiane dhe eritreane të grumbulluara në kufi.

Kjo rezultoi e përkohshme dhe asnjë inteligjencë që atëherë nuk ka sugjeruar një konflikt të afërt, tha një burim perëndimor i sigurisë për AFP.

Megjithatë, “tensionet po rriten në rajon”, tha Alex Vines i Këshillit Evropian për Marrëdhënie me Jashtë, duke theksuar “faktorin Egjipt”.

Marrëdhëniet e Kajros me Addis Ababën janë të tendosura, veçanërisht për shkak të ndërtimit të një mega-dige në Nil nga Etiopia, të cilën Egjipti ka frikë se do të ndikojë në furnizimin e saj me ujë.

Eritrea, një vend me pak më shumë se tre milionë banorë, është afruar më shumë me Egjiptin në muajt e fundit.

Afwerki zhvilloi një vizitë disa-ditore në Egjipt javën e kaluar, ku u takua me homologun e tij, Presidentin Abdel Fattah al-Sisi, i cili riafirmoi “angazhimin e tij të vendosur për të mbështetur sovranitetin dhe integritetin territorial të Eritresë”.

Autoritetet etiopiane dhe eritreane nuk iu përgjigjën kërkesave të AFP-së për koment mbi rrezikun e konfliktit.

 

Fraksion.com