SHBA pret që Hungaria dhe Sllovakia të “heqin dorë” nga energjia ruse, thotë i dërguari i NATO-s
Shtetet e Bashkuara presin që Hungaria dhe Sllovakia të zhvillojnë një plan për t’u “hequr dorë nga nafta dhe gazi rus”, tha ambasadori i SHBA-së në NATO, Matthew Whitaker, ndërsa Uashingtoni kërkon unanimitetin perëndimor për të rritur presionin ndaj Moskës.
Duke folur për Fox News të dielën, Whitaker tha se dy shtetet anëtare të NATO-s ende nuk kanë zhvilluar ndonjë strategji konkrete për të zvogëluar varësinë e tyre energjetike nga Rusia.
Komentet e tij vijnë pasi SHBA-të vendosën sanksione ndaj Rosneft dhe Lukoil, dy prodhuesve më të mëdhenj të naftës në Rusi, të mërkurën, me qëllim dobësimin e aftësisë së Kremlinit për të financuar luftën e saj në Ukrainë.
Kufizimet, të parat që kur Donald Trump mori detyrën në janar, pasuan refuzimin e Moskës për të zbutur kërkesat e saj për t’i dhënë fund luftës trevjeçare e gjysmë në Ukrainë, duke çuar në anulimin e një samiti të mundshëm midis Trump dhe Presidentit rus Vladimir Putin në Hungari.
Ky veprim shënon një ndryshim të ndjeshëm në politikën e Uashingtonit ndaj Rusisë nën drejtimin e Trump, i cili për muaj të tërë u përpoq të balanconte kritikat ndaj luftës së Moskës në Ukrainë me diplomacinë, duke bërë herë pas here hapa drejt Putinit dhe duke shprehur simpati për disa nga pikëpamjet e tij.
Whitaker tha se tani i takon Hungarisë dhe Sllovakisë, dy shtete të BE-së që i kanë rezistuar prej kohësh konsensusit perëndimor mbi Moskën, të ndërmarrin hapa vendimtarë dhe t’u bashkohen homologëve të tyre evropianë në uljen e varësisë nga energjia ruse.
“Ne presim që vende të tilla si Hungaria, Turqia dhe Sllovakia, që vazhdojnë të blejnë naftë dhe gaz rus, të hartojnë një plan dhe ta zbatojnë atë për t’u shkëputur nga nafta dhe gazi rus”, tha ai.
Ai veçoi Budapestin, duke thënë se vendi, ndryshe nga shumë fqinjë të tij, “nuk ka bërë asnjë plan ose nuk ka ndërmarrë ndonjë hap aktiv” në frenimin e varësisë nga Rusia.
“Ne do të vazhdojmë të punojmë me Hungarinë dhe fqinjët e saj, si Kroacia, për t’i ndihmuar ata të shkëputen nga energjia ruse”, tha Whitaker, duke shtuar: “Ka shumë planifikime që miqtë tanë në Hungari duhet të bëjnë, dhe ne do t’i ndihmojmë ata në hartimin dhe zbatimin e këtyre planeve.”
Whitaker i kërkoi gjithashtu Evropës të përdorë asetet e ngrira ruse në kontinent, me vlerë rreth 200 miliardë dollarë, të cilat, sipas tij, mund të mbështesin ndjeshëm Kievin dhe të ndikojnë në fushën e betejës.
Hungaria dhe Sllovakia mbeten të vetmet shtete të BE-së që ende importojnë naftë dhe gaz rus pas pushtimit të plotë të Ukrainës nga Moska në vitin 2022.
Orbán, në pushtet që nga viti 2010, dhe homologu i tij sllovak Robert Fico janë ndër të paktët udhëheqës evropianë që mbajnë një qëndrim miqësor ndaj Moskës pavarësisht agresionit të saj të vazhdueshëm kundër Kievit.
Të dy kanë sfiduar rregullisht politikën energjetike të BE-së, e cila synon ta bëjë bllokun të pavarur nga energjia ruse dhe të ndërpresë rrjedhat fitimprurëse të të ardhurave për Moskën, dhe kanë kundërshtuar sanksionet ndaj Rusisë për shkak të luftës së saj në Ukrainë.
Një ndryshim i madh
Pas sanksioneve të SHBA-së ndaj firmave ruse të naftës, kryeministri hungarez Viktor Orbán tha se Budapesti po eksploron mënyra për të anashkaluar kufizimet e reja.
Megjithatë, sipas një plani të ri kombëtar të miratuar së fundmi, Hungaria e riemërtoi marrëdhënien e saj energjetike me Rusinë, duke e përcaktuar varësinë nga Moska si një “rrezik” që duhet të eliminohet.
Plani Kombëtar i rishikuar për Energjinë dhe Klimën (NEKT), i miratuar nga Ministria e Energjisë e vendit, synon të zvogëlojë varësinë e Hungarisë nga importet në 80% për gazin natyror dhe 85% për naftën deri në vitin 2030.
Trump ‘i mban të gjitha kartat’ kundër Putinit
Whitaker tha se Trump ende “i mban të gjitha kartat në dorë”, edhe pse përpjekjet e tij diplomatike nuk kanë arritur ta bindin Moskën të ndryshojë kërkesat e saj maksimaliste për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë.
“Rusët duhet ta përfundojnë këtë luftë të pakuptimtë sa më shpejt të jetë e mundur. Nuk do të bëhet më mirë për ta”, tha ai.
“Ata po humbasin mijëra ushtarë çdo javë në fushat e betejës në Ukrainë dhe nuk po fitojnë asnjë territor”, shtoi ai.
Fraksion.com

