NATO masa shtesë kundër dronëve për të zgjeruar aftësitë e Aleancës
Pas shkeljeve të fundit të hapësirës ajrore nga dronë dhe avionë luftarakë, ministrat diskutuan për përmirësimin e parandalimit dhe qëndrimit mbrojtës të NATO-s, duke përfshirë edhe përmes Rojës Lindore, (të mërkurë më 15 tetor).
Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, theksoi gatishmërinë e Aleancës, duke deklaruar: “NATO është një Aleancë mbrojtëse. Ne do të mbetemi një Aleancë mbrojtëse. Por mos u gaboni, kjo Aleancë mbrojtëse është e gatshme të bëjë atë që duhet për të mbajtur një miliard njerëzit tanë të mbrojtur dhe territorin tonë të sigurt.”
Diskutimet nxorën në pah rritjen e investimeve në mbrojtje dhe përshtatjet inovative ndaj kërcënimeve në zhvillim. Duke u bazuar në incidentet e fundit, ministrat ranë dakord të zbatojnë masa shtesë kundër dronëve për të zgjeruar aftësitë e NATO-s. Kjo përfshin testimin e sistemeve të integruara kundër dronëve nën Rojën Lindore, si dhe nxitjen e bashkëpunimit me BE-në dhe sektorin privat për inovacion të shpejtë. Sekretari i Përgjithshëm vlerësoi reagimin e shpejtë, duke vënë në dukje: “Në fillim të këtij muaji, nëntë aleatë u mblodhën së bashku, së bashku me Ukrainën, për të mbështetur aftësinë e Danimarkës për t’iu kundërvënë kërcënimeve të mundshme nga dronë. Mendoj se ky është një shembull i fuqishëm i bashkëpunimit të shpejtë dhe efektiv që bëhet i mundur nëpërmjet NATO-s”.
Aleatët riafirmuan mbështetjen e palëkundur për Ukrainën, duke përfshirë edhe gjatë një takimi të Këshillit NATO-Ukrainë me Ministrin e Mbrojtjes të Ukrainës Dmytro Shmyhal dhe Përfaqësuesen e Lartë të BE-së Kaja Kallas, dhe më vonë në pasdite në Grupin e Kontaktit për Mbrojtjen e Ukrainës. Ndërsa Rusia vazhdon të shënjestrojë infrastrukturën civile përpara dimrit, Sekretari i Përgjithshëm nënvizoi rëndësinë e kontributeve të Aleatëve, duke thënë: “Mbështetja jonë për Ukrainën është thelbësore. Dhe do të vazhdojë e pandërprerë”.
Bashkëpunim për kapacitetin e trajnimit të gjeneratës së ardhshme
13 aleatë (Kanadaja, Çekia, Danimarka, Finlanda, Franca, Gjermania, Greqia, Italia, Holanda, Norvegjia, Spanja, Turqia dhe Mbretëria e Bashkuar) ranë dakord të fillojnë zhvillimin e një kapaciteti trajnimi shumëkombësh të simuluar.
Ata nënshkruan një Memorandum Mirëkuptimi mbi Projektin e Trajnimit të Shpërndarë Sintetik me Dukshmëri të Lartë.
Projekti i Trajnimit të Shpërndarë Sintetik me Dukshmëri të Lartë (HVP) synon t’i përgjigjet kërkesës gjithnjë në rritje për trajnim ushtarak shumëkombësh në një mënyrë me kosto efektive. Projekti do të shfrytëzojë kapacitetet ekzistuese kombëtare të trajnimit të simuluar për të krijuar një rrjet të sigurt të trajnimit virtual të avancuar dhe gjithëpërfshirës për qëllime shumëkombëshe.
Pasi të jetë në dispozicion, aftësia do ta bëjë trajnimin shumëkombësh ndër-domen më të arritshëm dhe më pak të kushtueshëm, dhe do ta zvogëlojë ndjeshëm kohën e përgatitjes për planifikimin dhe ekzekutimin e ushtrimeve.
Në një ceremoni nënshkrimi të mbajtur në Selinë e NATO-s në margjinat e takimit të ministrave të Mbrojtjes të NATO-s, Zëvendës Sekretarja e Përgjithshme Radmila Shekerinska vuri në dukje se “projekti do t’i përgatisë trupat tona për mjedisin dinamik dhe të rrezikshëm në të cilin ndodhemi” dhe se “do të ndihmojë në sigurimin që të kemi forcat dhe gatishmërinë luftarake të nevojshme për të mbrojtur Aleancën”.
Iniciativat shumëkombëshe si Projekti i Trajnimit Sintetik të Shpërndarë me Dukshmëri të Lartë gjithashtu ndihmojnë në maksimizimin e përdorimit të aftësive të disponueshme në të gjithë Aleancën dhe më gjerë. Projekti është i hapur për pjesëmarrje nga Partnerët Indo-Paqësorë të NATO-s.
Aleatët pjesëmarrës dhe vendet partnere do të punojnë së bashku me Agjencinë e Mbështetjes dhe Prokurimit të NATO-s (NSPA) për zbatimin e projektit, duke përfshirë krijimin e një tregu që përputhet me nevojat dhe mundësitë e trajnimit të kombeve.
Prania ushtarake e NATO-s në lindje të Aleancës
Një komponent i rëndësishëm i qëndrimit të NATO-s për parandalim dhe mbrojtje është prania e saj ushtarake në pjesën lindore të territorit të Aleancës. Në vitet e fundit, aleatët kanë rritur praninë e avancuar të NATO-s duke krijuar grupe beteje shumëkombëshe në Bullgari, Estoni, Hungari, Letoni, Lituani, Poloni, Rumani dhe Sllovaki. Ata gjithashtu kanë dërguar më shumë anije, aeroplanë dhe trupa në të gjithë krahun lindor të NATO-s. Këto veprime demonstrojnë vendosmërinë dhe gatishmërinë e aleatëve për të mbrojtur territorin dhe popullsinë e Aleancës.
NATO ka rritur praninë e saj ushtarake në pjesën lindore të Aleancës si rezultat i drejtpërdrejtë i sjelljes së Rusisë, e cila pasqyron një model veprimesh agresive kundër fqinjëve të saj dhe komunitetit më të gjerë transatlantik. Rusia është kërcënimi më i rëndësishëm dhe i drejtpërdrejtë për sigurinë e aleatëve dhe për paqen dhe stabilitetin në zonën Euro-Atlantike.
Në Samitin e NATO-s të vitit 2016 në Varshavë, në përgjigje të paqëndrueshmërisë dhe pasigurisë në rritje përgjatë periferisë së NATO-s, Krerët e Shteteve dhe qeverive aleate ranë dakord të krijojnë praninë e avancuar të NATO-s si në verilindje ashtu edhe në juglindje të Aleancës.
Kjo prani e avancuar u vendos për herë të parë në vitin 2017, me krijimin e katër grupeve shumëkombëshe të betejës me madhësi batalioni në Estoni, Letoni, Lituani dhe Poloni, të udhëhequra përkatësisht nga Mbretëria e Bashkuar, Kanadaja, Gjermania dhe Shtetet e Bashkuara. Në juglindje, një prani e përshtatur në tokë, në det dhe në ajër kontribuoi në rritjen e aktivitetit të Aleatëve në rajon, duke rritur ndërgjegjësimin për situatën, ndërveprimin dhe reagimin.
Pas pushtimit në shkallë të plotë të Ukrainës nga Rusia në shkurt 2022, aleatët përforcuan grupet ekzistuese të betejës dhe ranë dakord të krijojnë katër grupe të tjera shumëkombëshe të betejës në Bullgari, Hungari, Rumani dhe Sllovaki. Kjo e çoi numrin total të grupeve shumëkombëshe të betejës në tetë, dyfishoi në mënyrë efektive numrin e trupave në terren dhe zgjeroi praninë e avancuar të NATO-s në të gjithë krahun lindor të Aleancës – nga Deti Baltik në veri deri në Detin e Zi në jug.
Tetë grupet e betejës demonstrojnë forcën e lidhjes transatlantike dhe solidaritetin, vendosmërinë dhe aftësinë e Aleancës për t’iu përgjigjur çdo agresioni.
Në Samitin e Madridit të vitit 2022, Aleatët u zotuan të vendosnin forca shtesë në krahun lindor të Aleancës, duke u rritur përtej grupeve shumëkombëshe të betejës me madhësinë e batalionit në njësi me madhësinë e brigadës, ku dhe kur të kërkohej.
Në korrik 2024, Letonia u bë vendi i parë që rriti praninë e saj të avancuar të NATO-s, duke formuar Brigadën Shumëkombëshe të NATO-s të Letonisë. Gjermania përuroi zyrtarisht brigadën shumëkombëshe që drejton në Lituani në maj 2025.
Aleatët po vazhdojnë të integrojnë anëtarët më të rinj të NATO-s, Finlandën dhe Suedinë, në plane, forca dhe struktura komanduese, duke përfshirë edhe zhvillimin e një pranie në Finlandë.
Shumë aktivitete të ndërmarra nga Aleatët në nivel kombëtar gjithashtu kontribuojnë në rritjen e aktivitetit të Aleatëve në pjesën lindore të Aleancës. Në përgjigje të luftës së agresionit të Rusisë kundër Ukrainës, aleatët kanë dërguar anije, aeroplanë dhe trupa shtesë në territorin e NATO-s në Evropën Lindore, duke përforcuar më tej qëndrimin parandalues dhe mbrojtës të Aleancës.
Fraksion.com
