Njohja evropiane e shtetit palestinez tregon se SHBA-të janë ende fuqia e vetme që ka rëndësi

Njohja e shtetit të Palestinës nga Britania dhe Franca në Kombet e Bashkuara është një moment historik në konfliktin shekullor izraelito-palestinez.

Por është gjithashtu një rrezik diplomatik që ilustron se si fuqitë e mëdha evropiane besojnë se konflikti ka arritur në pikën ku u kërkon atyre të ndërmarrin një veprim kaq të paprecedentë.

Përballë katastrofës aktuale në Gaza dhe duke dënuar si Izraelin ashtu edhe Hamasin, Presidenti francez Emmanuel Macron tha se “e drejta duhet të mbizotërojë mbi fuqinë”.

Lëvizja e tij, e koordinuar me Mbretërinë e Bashkuar dhe nën sponsorizimin e Arabisë Saudite, ka për qëllim ta mbajë zgjidhjen me dy shtete në gjendje jete.

Ata besojnë se kjo formulë ndërkombëtare e mbajtur prej kohësh për paqen është e vetmja rrugë drejt një të ardhmeje të drejtë dhe të përbashkët për të dy shoqëritë.

Alternativa, tha Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, António Guterres, në një konferencë të OKB-së në Nju Jork, ishte një zgjidhje “me një shtet”, që do të thotë dominim izraelit dhe “nënshtrim” i palestinezëve.

Asgjë, tha ai, nuk mund të justifikonte ndëshkimin e tyre kolektiv, urinë ose ndonjë formë të spastrimit etnik.

Izraeli është i tërbuar dhe po kërcënon të përgjigjet.

Ai e sheh konferencën e OKB-së – së bashku me njohjen e një shteti palestinez nga Mbretëria e Bashkuar, Franca, Kanadaja, Australia dhe të tjerë – si një shpërblim për Hamasin pas sulmit të tij ndaj Izraelit dhe marrjes peng të 7 tetorit 2023.

Disa ministra izraelitë duan që përgjigja të jetë një njoftim për aneksimin e pjesëve të Bregut Perëndimor të pushtuar, duke përjashtuar përgjithmonë një shtet palestinez të qëndrueshëm në territor.

Koalicioni qeverisës i kryeministrit Benjamin Netanyahu, duke përfshirë figura të ekstremit të djathtë, politika e të cilëve e shpallur është të dëbojnë palestinezët dhe të ndërtojnë vendbanime hebraike në vendin e tyre, është i vendosur të ndërpresë një zgjidhje me dy shtete.

Administrata e Presidentit Donald Trump vazhdon të mbështesë aleatin e saj izraelit, duke hedhur poshtë lëvizjen e evropianëve, duke ndëshkuar Presidentin e Autoritetit Palestinez (PA), Mahmoud Abbas.

Ajo e ndaloi atë të merrte pjesë në konferencën në Nju Jork dhe ai foli nëpërmjet një lidhjeje video.

Konferenca e Palestinës dhe reagimi i administratës Trump shënojnë ndarjen më të thellë ndonjëherë midis Uashingtonit dhe aleatëve të tij evropianë mbi mënyrën e zgjidhjes së konfliktit në Lindjen e Mesme.

Por evropianët besojnë se kanë mbetur me pak zgjedhje duke pasur parasysh situatën në terren.

Izraeli tani po vendos një divizion të tretë ushtarak në Qytetin e Gazës, me dhjetëra palestinezë që vriten çdo ditë; Hamasi vazhdon të mbajë gati 50 pengje, shumë prej të cilëve të vdekur; ndërsa Bregu Perëndimor është nën kontrollin e zgjerimit të vendbanimeve izraelite dhe dhunës së kolonëve.

E gjithë kjo gati dy vjet pas sulmeve të 7 tetorit, me pak shenja se presioni i mëtejshëm ushtarak do ta detyrojë Hamasin të dorëzohet, gjë që kërkon Izraeli.

Strategjia e Macronit është një përpjekje për të treguar se diplomacia ofron një alternativë të zbatueshme.

Së pari, të arrihet një fund i zbatueshëm i luftës në Gaza, e ndjekur nga një zgjidhje afatgjatë në formën e dy shteteve – Izraelit dhe Palestinez.

Vendet evropiane argumentojnë se strategjia e Izraelit ka dështuar, duke rezultuar vetëm në vuajtje të mëtejshme të civilëve dhe duke rrezikuar pengjet e mbetura.

Çështja kryesore është se konferenca e OKB-së u drejtua gjithashtu nga Arabia Saudite dhe u mbështet nga Lidhja Arabe.

Francezët argumentojnë se kjo tregon se forma e saj e diplomacisë mund të ushtrojë ndikim mbi Hamasin, sepse vendet kryesore arabe në konferencë tani i kanë bërë thirrje grupit të çarmatoset, t’ia dorëzojë armët AP-së, duke shtuar se nuk mund të ketë asnjë rol udhëheqës në të ardhmen për palestinezët.

Macron beson se procesi, pra, krijon një nxitje për Izraelin, ndërsa gjithashtu mban derën hapur për një normalizim të marrëdhënieve me Arabinë Saudite – një qëllim i dëshiruar prej kohësh për Netanyahun dhe Trumpin.

Por vendimi për të njohur një shtet palestinez kundër dëshirës së Uashingtonit përbën një rrezik të rëndësishëm diplomatik.

Duke parë Macronin në podiumin para Kombeve të Bashkuara, pashë një president që përpiqej të merrte një rol udhëheqës global për të gjetur një rrugëdalje nga “makthi” i Gazës, siç e tha sekretari i përgjithshëm i OKB-së, dhe për të gjetur një të ardhme të përbashkët izraelito-palestineze.

Por, duke folur në terma të fuqisë së papërpunuar, ky ishte presidenti i gabuar.

Pa SHBA-në që udhëheq përpjekjet, nuk ka të njëjtin lloj presioni domethënës që vetëm Uashingtoni mund të ushtrojë ndaj të gjitha palëve.

Dhe administrata Trump vazhdon të refuzojë qasjen e evropianëve.

Trump udhëton në OKB të martën ku do të flasë dhe më vonë thuhet se do të takohet me udhëheqës arabë, krejtësisht veçmas nga puna e tyre me evropianët të hënën.

Kjo mungesë koordinimi midis vendeve kryesore shton ndjenjën e mosfunksionimit, ndërsa Katari si ndërmjetësi i mëparshëm midis Izraelit dhe Hamasit ende refuzon të përfshihet përsëri pasi Izraeli sulmoi udhëheqësit e Hamasit në tokën e tij në fillim të këtij muaji.

Si Macron ashtu edhe Starmer përmendën trashëgiminë koloniale të vendeve të tyre në Lindjen e Mesme.

Ata kujtuan se si, pasi Britania u tërhoq nga Palestina historike në vitin 1948, bashkësia ndërkombëtare njohu shtetin e Izraelit.

Tani, thanë ata, po njihnin të drejtën e barabartë të palestinezëve për shtetin e tyre.

Palestinezët e mirëpresin njohjen e tyre nga kombet evropiane, por ata gjithashtu e dinë se këto janë superfuqitë e së kaluarës.

Vendimet e tyre nuk llogariten siç vlenin dikur.

Shtetëtësia palestineze bëhet e realizueshme vetëm nëse mbështetet nga superfuqia e sotme, Shtetet e Bashkuara.

Dhe Presidenti Trump deri më tani ka ide të tjera.

 

Fraksion.com