“Ngrihen avionët e NATO-s”, Estonia dhe aleatët dënojnë ndërhyrjen ajrore “të Pamatur” Ruse

Tre avionë luftarakë rusë MiG-31 shkelën hapësirën ajrore estoneze mbi Gjirin e Finlandës të premten, tha Estonia, duke shkaktuar ankesa për një provokim të ri të rrezikshëm nga BE dhe NATO, por një mohim nga Moska.

Aeroplanët luftarakë italianë F-35 të bashkangjitur në misionin e mbështetjes së mbrojtjes ajrore të NATO-s në shtetet baltike u ngritën në ajër për të kapur avionët luftarakë rusë dhe për t’i paralajmëruar ata, thanë zyrtarët estonezë dhe italianë, me shefin e aleancës Mark Rutte që vlerësoi “përgjigjen e shpejtë dhe vendimtare”.

Suedia dhe Finlanda gjithashtu ngritën në ajër avionë reagimi të shpejtë, u tha gazetarëve një zëdhënës i Shtabit Suprem të Fuqive Aleate në Evropë (SHAPE).

Estonia menjëherë bëri thirrje për bisedime urgjente me aleatët e NATO-s, më pak se dy javë pasi Polonia bëri të njëjtën gjë pasi pretendoi një pushtim nga një valë dronësh rusë.

Aleanca ushtarake i tha AFP-së në Bruksel se bisedimet mund të zhvillohen “në fillim të javës së ardhshme”.

Inkursioni i supozuar rus erdhi me tensione të larta në kufirin lindor të NATO-s, pasi Varshava javën e kaluar u ankua se rreth 20 dronë rusë fluturuan mbi territorin e saj – megjithëse Kremlini mohoi se kishte synuar Poloninë.

“Tre avionë luftarakë rusë MiG-31 hynë në hapësirën ajrore estoneze në zonën e ishullit Vaindloo pa leje dhe qëndruan atje për afërsisht 12 minuta”, thanë forcat e mbrojtjes estoneze.

“Avionët luftarakë nuk kishin plane fluturimi dhe transponderët e tyre ishin të fikur. Në kohën e shkeljes së hapësirës ajrore, avionët luftarakë nuk kishin komunikim radio me kontrollin e trafikut ajror estonez.”

Zëdhënësja e NATO-s, Allison Hart, e quajti ngjarjen “një tjetër shembull të sjelljes së pamatur ruse dhe aftësisë së NATO-s për t’u përgjigjur”.

Në përgjigje, ministria e mbrojtjes e Rusisë tha se MiG-ët ishin në një “fluturim të planifikuar” nga Karelia, në kufirin me Finlandën, në një aeroport në enklavën e saj të Kaliningradit, e cila është e rrethuar nga Lituania dhe Polonia.

“Gjatë fluturimit, avioni rus nuk devijoi nga rruga e rënë dakord dhe nuk shkeli hapësirën ajrore estoneze”, thuhej në një deklaratë, duke shtuar se fluturimi ishte mbi “ujërat neutrale të Detit Baltik, më shumë se tre kilometra nga ishulli Vaindloo”.

‘Pa Aksident’

Njoftimi i kryeministres estoneze Kristen Michal “për të kërkuar konsultime sipas Nenit 4 të NATO-s” mbi shkeljen “e papranueshme” është hera e dytë në më pak se dy javë që një vend anëtar ka thirrur klauzolën.

Neni 4 thotë se një anëtar i NATO-s mund të thërrasë bisedime urgjente kur ndjen se “integriteti territorial, pavarësia politike ose siguria” e tij janë në rrezik.

Varshava thirri Nenin 4 pasi rrëzoi ato që tha se ishin dronë rusë më 9 shtator. Rumania u ankua për një inkursion të ngjashëm disa ditë më vonë.

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky – vendi i të cilit është në luftë me Rusinë – të premten akuzoi Rusinë për zgjerimin e qëllimshëm të “aktivitetit të saj destabilizues” me serinë e shkeljeve të hapësirës ajrore në Poloni, Rumani dhe Estoni.

“Ndërsa kërcënimet përshkallëzohen, do të përshkallëzohet edhe presioni ynë”, shtoi shefja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen, e cila më herët gjatë ditës kishte paraqitur për miratim nga vendet anëtare të BE-së një paketë të 19-të sanksionesh që synonin Moskën për shkak të luftës në Ukrainë.

Italia mori komandën e misionit të NATO-s për Policimin Ajror Baltik – Operacioni Baltik Shqiponja III – më 1 gusht, me avionët F-35 të forcave ajrore italiane që morën përgjegjësinë për mbikëqyrjen e hapësirës ajrore të Balltikut.

Rusia shpesh ka testuar mbrojtjet ajrore perëndimore ndërsa pushtimi i saj i Ukrainës vazhdon, por Estonia u ankua se sulmet janë bërë më provokuese në muajt e fundit.

“Rusia ka shkelur tashmë hapësirën ajrore të Estonisë katër herë këtë vit, gjë që në vetvete është e papranueshme. Por pushtimi i sotëm… është i paturpshëm”, tha Ministri i Jashtëm Margus Tsahkna.

Gatishmëria në Test

“Testimi gjithnjë e më i gjerë i kufijve nga Rusia dhe agresiviteti në rritje duhet të përballen me një rritje të shpejtë të presionit politik dhe ekonomik”, tha ai.

Tsahkna tha se i ngarkuari me punë i Rusisë në Estoni ishte thirrur në ministrinë e jashtme për të marrë një ankesë zyrtare.

Më herët këtë muaj, Estonia u ankua se një helikopter rus MI-8 kishte shkelur hapësirën e saj ajrore, gjithashtu pranë ishullit Vaindloo.

Sipas forcave të mbrojtjes estoneze, helikopteri hyri në hapësirën ajrore të vendit për rreth katër minuta pa bërë kontakt me kontrollin e trafikut ajror.

Gjithashtu nuk kishte një plan fluturimi, transponderi i tij ishte i fikur dhe nuk komunikoi me kontrollin e trafikut ajror estonez. Incidente të ngjashme ndodhën më 13 maj dhe 22 qershor.

Javën e kaluar, Polonia dhe aleatët e saj italianë dhe holandezë të NATO-s ngritën avionë luftarakë për të kapur atë që thanë se ishin rreth 20 dronë rusë që lëviznin në hapësirën e saj ajrore. Disa prej tyre u rrëzuan.

Mbretëria e Bashkuar, Gjermania dhe Franca njoftuan plane për të përforcuar patrullat e përbashkëta ajrore me më shumë avionë luftarakë të bazuar në krahun lindor të NATO-s.

 

Fraksion.com