SHBA-të synojnë Portin e Pireut – Plan për të kufizuar praninë kineze
Zbulimi i Raportit të Reuters – Strategjia e SHBA-së përfshin më mënyrë të veçantë Pireun si një shembull porti ku lëvizjet e Kinës për të zgjeruar ndikimin janë tashmë në proces.
Qeveria e SHBA-së ka nisur një ndjekje të gjerë strategjike që synon kufizimin e ndikimit kinez në portet me rëndësi globale. Porti i Pireut, i cili i është dhënë Cosco-s, është gjithashtu në qendër të vëmendjes.
Sipas një raporti të Reuters, kjo iniciativë rrjedh nga frika në Uashington se Kina, përmes kompanive shtetërore ose të lidhura me shtetin, ka fituar kontroll të konsiderueshëm mbi infrastrukturën kritike portuale që mund të përdoret në rast të një krize gjeopolitike, për spiunazh ose për të prishur zinxhirët e furnizimit.
Si pjesë e kësaj përpjekjeje, SHBA-të po shqyrtojnë mundësi të ndryshme: nga forcimi i ndërtimit të anijeve dhe transportit tregtar nën kontrollin e SHBA-së, deri te promovimi i investimeve private në porte ku Kina ka një pjesëmarrje, si dhe vendosja e masave doganore ose të tjera rregullatore.
Së pari, në lidhje me Pireun:
COSCO (China Ocean Shipping Company), një nga kompanitë më të mëdha kineze të porteve dhe transportit detar, zotëron 67% të kapitalit aksionar të Autoritetit Portual të Pireut (Autoriteti Portual i Pireut).
Sipas burimeve të Reuters, strategjia amerikane përfshin konkretisht Pireun si një shembull të një porti në të cilin lëvizjet e Kinës për të zgjeruar ndikimin e saj janë tashmë në proces.
Në janar 2025, Departamenti i Mbrojtjes i SHBA-së e vendosi COSCO-n në një listë kompanish që konsiderohen se bashkëpunojnë me ushtrinë kineze.
Përfshirja në këtë listë nuk sjell automatikisht sanksione ekonomike, por synon të dekurajojë kompanitë amerikane nga bërja e biznesit me COSCO-n.
Qeveria greke, si dhe aktorët e sektorit portual, po shqyrtojnë implikimet e mundshme të këtij veprimi – megjithëse deri më tani, nuk duket se ka ndonjë ndërprerje të operacioneve në portin e Pireut.
SHBA-të po shqyrtojnë mbështetjen e pjesëmarrjes së kompanive private perëndimore ose investitorëve për të blerë aksione në porte ku Kina ka një pjesëmarrje.
Gjithashtu po shqyrtohet zgjerimi i kontrollit në kantieret detare, në të dhënat e anijeve të regjistruara nën flamurin amerikan ose nën kontrollin e autoriteteve amerikane, dhe në përgjithësi për të forcuar “linjat e transportit detar” që vendi mund t’i përdorë ushtarakisht ose ekonomikisht në kohë krize.
COSCO ka mohuar se njësitë e saj në listë kanë lidhje me ushtrinë kineze dhe pohon se aktivitetet e saj po funksionojnë normalisht.
Pala greke deklaron se nuk është informuar zyrtarisht për ndonjë plan për të ndryshuar pronësinë ose menaxhimin e Pireut për shkak të shqetësimeve amerikane.
Sipas Reuters, Uashingtoni ka nisur përpjekjen më të madhe për të forcuar ndikimin e tij detar dhe portual që nga vitet 1970, duke synuar të kufizojë kontrollin në rritje të Kinës mbi portet strategjike në të gjithë botën.
Fraksion.com
