“Kina dhe Rusia kërkojnë konfrontim afatgjatë me ne”, Rutte: Gjermania rol udhëheqës në mbrojtjen europiane

Nga Mimoza Golikja

Shefi i NATO-s, Mark Rutte, udhëtoi drejt  Gjermanisë  “për të folur në ceremoninë e hapjes së një fabrike të re artilerie Rheinmetall” dhe për ”t’iu drejtuar konferencës të grupeve parlamentare CDU/CSU dhe SPD nga Bundestagu gjerman me një fjalim.”

Në fjalën e tij në fabrikë (më 27 gusht), Sekretari i Përgjithshëm theksoi rolin kritik të industrisë së mbrojtjes për sigurinë e Aleancës dhe nevojën për të rritur prodhimin në një mjedis sigurie gjithnjë e më të trazuar. “Industria e mbrojtjes në Gjermani, dhe në të gjithë Evropën dhe Amerikën e Veriut, ka më shumë rëndësi se kurrë. Sigurimi që ne të jemi të fortë dhe të suksesshëm është një përparësi absolute për NATO-n”, tha zoti Rutte. “Evropa dhe Amerika së bashku janë në rrugën e duhur për të ndryshuar rrjedhën e prodhimit të mbrojtjes.”

Kurse një ditë më pas, z. Rutte foli me grupet parlamentare të CDU/CSU dhe SPD në konferencën e tyre në Würzburg, duke theksuar se lidershipi i Gjermanisë, përfshirë investimet dhe prodhimin në mbrojtje, është një forcë lëvizëse për Evropën dhe NATO-n. Ai gjithashtu falënderoi Gjermaninë për mbështetjen e saj të vazhdueshme ndaj Ukrainës, duke ofruar kontributin e dytë më të madh të ndihmës ushtarake pas SHBA-së, e cila është thelbësore për përpjekjet e vazhdueshme të Ukrainës për t’u mbrojtur kundër agresionit rus dhe për të ndjekur një paqe të drejtë dhe të qëndrueshme.

Kina dhe Rusia po përgatiten për konfrontim  afatgjatë me ne

“Ky është një nga fjalimet e mia të para publike që nga Samiti i NATO-s në Hagë në fund të qershorit, dhe do të thotë shumë, ta jap këtu në Gjermani, në këtë fabrikë të re ‘Werk Niedersachsen’”, dhe Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, nuk e fshehu emocionin në uzinën e artilerisë Rheinmetall në Unterlüß”, për arritjet. “Do të thotë shumë të jem këtu sepse industria e mbrojtjes në Gjermani, dhe në të gjithë Evropën dhe Amerikën e Veriut, ka më shumë rëndësi se kurrë. Sigurimi që të jemi të fortë dhe të suksesshëm është një përparësi absolute për NATO-n”. Sekretari i Përgjithshëm  theksoi se kjo është pikërisht ajo që i duhet Aleancës, sidomos në një kohë kur po sfidohemi në mënyrë agresive.

“Rusia dhe Kina po zgjerojnë ushtritë dhe aftësitë e tyre me shpejtësi dhe shkallë me pak transparencë. Industritë e tyre të mbrojtjes po prodhojnë armë dhe pajisje të rënda ushtarake me një ritëm të pabesueshëm, jo vetëm për t’u mburrur në parada të mëdha në Moskë dhe Pekin, por për të siguruar sfera ndikimi, për të projektuar pushtet dhe për të minuar rendin ndërkombëtar të bazuar në rregulla”. Vetëm këtë vit, Rusia pritet të nxjerrë në shitje të paktën 1,500 tanke, 3,000 automjete të blinduara dhe qindra raketa Iskander, Ndërsa Kina, ka tashmë marinën më të madhe në botë dhe disa nga kompanitë më të mëdha të mbrojtjes në botë. “Përforcimi i tyre ushtarak tregon një drejtim të qartë se ata po përgatiten për konfrontim dhe konkurrencë afatgjatë, me ne”, pohoi shefi i NATO-s, “Po. Ne po përballemi me sfida”.   Por Rutte tha se  Evropa dhe Amerika e Veriut së bashku, janë në rrugën e duhur për të ndryshuar rrjedhën e prodhimit të mbrojtjes, sepse “ka para në tavolinë” dhe se “më shumë të tjera do të rrjedhin”.

Në samitin e NATO-s në Hagë u ra dakord për një plan të ri për të investuar 5% të PBB-së në mbrojtje, dhe vetëm Gjermania ka njoftuar se planifikon të investojë pothuajse 153 miliardë në mbrojtje deri në vitin 2029, duke rritur më shumë se dyfish shpenzimet e përgjithshme të mbrojtje në tetë vjet.

Sekretari i Përgjithshëm tha se Gjermania po merr një rol udhëheqës, “duhet ta bëjë, po e bën” ndërsa të tjerët do ta ndjekin.  “Ju jeni ekonomia më e madhe në Evropë. Ndërkohë  edhe aleatët e NATO-s po lëvizin gjithashtu për të investuar shumë më tepër në mbrojtje në të gjithë Evropën”.

Por vetëm paratë nuk ofrojnë siguri, pasi janë aftësitë  ato që ecofrojnë sigurinë dhe Shefi i NATO-s tha se “batica po ndryshon në prodhimin e mbrojtjes”, pasi  inovacione po vijnë nga industritë, janë zgjeruar linjat ekzistuese të prodhimit të mbrojtjes dhe po hapen të reja, gjë që është thelbësore sigurinë aleate, për të vazhduar mbështetjen për Ukrainën dhe për të penguar çdo agresion të mundshëm.

Rutte tha se për këtë NATO ka një listë të qartë dhe ambicioze të objektivave të aftësive, që do të ndahet me industrinë, në mënyrë që “të keni një pamje të qartë” të planeve të riarmatimit të Aleancës. “Sigurisht, ne nuk luftojmë me një listë, ne luftojmë me trupa të pajisura dhe të trajnuara mirë, të cilët kanë nevojë për anije, avionë luftarakë, tanke, dronë, municione dhe më shumë”, tha Sekretari i Përgjithshëm duke  zbuluar edhe më tej objektivat. “Kjo është ajo që industritë e mbrojtjes të NATO-s duhet të prodhojnë dhe ofrojnë, më shpejt se kurrë, si pjesë e parandalimit të përgjithshëm. Parandalimi nuk vjen nga 5%. Parandalimi vjen nga aftësia për të luftuar armiqtë e mundshëm”. 

Rutte theksoi se vetëm kjo fabrikë e sapo hapur në Gjermani planifikon të prodhojë, 350,000 predha artilerie në vit, përveç asaj që po prodhojnë fabrikat e tjera të Rheinmetall. Këtë vit, Rheinmetall në Gjermani, në Spanjë, në Hungari, në Afrikën e Jugut dhe Australi, synon të prodhojë 700,000 fishekë municione artilerie. Sot, kapaciteti vjetor i Evropës për të prodhuar municione artilerie është gjashtë herë më i madh se dy vjet më parë dhe pritet të arrijë dy milionë fishekë deri në fund të këtij viti. 

 “Për sa i përket municioneve, po bëjmë më mirë, por tani duhet të shohim përpjekje të ngjashme për të rritur prodhimin e aftësive më komplekse, si tanket, sistemet e mbrojtjes ajrore dhe raketat, që janë absolutisht të nevojshme për sigurinë tonë, tani dhe në të ardhmen. Sfidat me të cilat përballemi nuk do të zhduken shpejt”.

Rifillimi i disa linjave të  prodhimit që nuk funksionojnë, zhvillimi i procese më të shpejta të prodhimit dhe blerja e përbërësve, që porositë të mund të dorëzohen më shpejt, ishin disa çështje të tjera që theksoi shefi i NATO-s. Në të njëjtën kohë, tha ai, duhet urgjentisht të zvogëlohen varësitë nga lëndët e para kritike që vijnë nga larg, ppr duke mbajtur çmimet nën kontroll, në mënyrë që të mund të blihet më shumë, për të rimbushur rezervat.

“Kjo është sfida e riarmatimit, është një betejë që duhet dhe do ta fitojmë. Ka rëndësi për sigurinë dhe për prosperitetin tonë ekonomik. Rritja e prodhimit të mbrojtjes është një motor i rritjes ekonomike. Krijimi i mijëra vendeve të reja të punës, përfshirë 500 këtu në Unterlüß.”.

Shefi i NATO-s i bëri thirrje Rheinmetall dhe të gjithë bazës industriale të mbrojtjes transatlantike, pët të mbajtur nivelet e prodhimit të larta dhe për të ngritur edhe më lart standardin për të bërë më shumë së bashku për një NATO të fortë.

Gjermania eksportues i mbrojtjes me 12.8 miliardë euro, çfarë tregon raporti

Sipas informacionit të publikuar nga Ministria Federale Gjermane për Çështjet Ekonomike dhe Veprimin Klimatik (BMWK) më 27 gusht 2025, qeveria federale miratoi një rekord prej 12.8 miliardë eurosh në eksportet e armëve për vitin 2024, me Ukrainën si marrësin më të madh. Shifrat u detajuan në një raport të miratuar nga kabineti, të paraqitur në Bendlerblock, selinë e Ministrisë së Mbrojtjes së Gjermanisë. Raporti vjetor “Rüstungsexportbericht” konsiderohet burimi më autoritar mbi aktivitetin tregtar të mbrojtjes të Gjermanisë, dhe versioni i tij paraprak i kabinetit tashmë përshkruan një ndryshim të madh në rolin e Berlinit brenda tregut global të armëve.

Raporti thekson se gati 8.15 miliardë euro vlerë pajisjesh ushtarake, ose 64 përqind e vëllimit të përgjithshëm të eksportit, u drejtuan në Ukrainë, ndërsa Berlini përshpejtoi mbështetjen për Kievin në luftën e saj kundër Rusisë. Ky shënon vitin e dytë radhazi në të cilin Ukraina kryesoi tabelën e eksporteve të mbrojtjes të Gjermanisë, pas 12.1 miliardë eurosh në miratime në vitin 2023. Çështja kryesore është se dërgesat aktuale të armëve në vitin 2024 shkuan përtej vlerës së miratuar, duke u ngjitur në 13.37 miliardë euro, gjë që nënvizon aftësinë e Berlinit për të mobilizuar bazën e saj industriale të mbrojtjes për reagim të shpejtë në kushte lufte. Shifrat gjithashtu zbulojnë se si industria e armëve e Gjermanisë është integruar më ngushtë në strategjinë kolektive të NATO-s për të mbështetur përpjekjet ushtarake të Ukrainës në planin afatgjatë.

Transferimet gjermane të armëve në Ukrainë në vitin 2024 përfshinin një arsenal të gjerë sistemesh të përparuara të dizajnuara për të përforcuar aftësitë mbrojtëse dhe sulmuese. Dërgesat përfshinin tanke kryesore beteje Leopard 2A6, automjete luftarake këmbësorie Marder, IFV Puma dhe platforma të blinduara me rrota Boxer, të plotësuara nga një flotë automjetesh të blinduara rikuperimi dhe inxhinierie për të siguruar qëndrueshmëri operacionale. Për mbrojtjen ajrore me rreze të shkurtër dhe të mesme, Berlini furnizoi bateri të shumta IRIS-T SLM dhe IRIS-T SLS, lëshues Patriot me raketa interceptuese dhe sisteme me rreze të shkurtër Skynex, duke mbushur boshllëqet kritike në mburojën e shtresëzuar të mbrojtjes ajrore të Ukrainës kundër sulmeve ruse me raketa dhe dronë. Topat antiajrorë vetëlëvizës Gepard, megjithëse më të vjetër në dizajn, vazhduan të luanin një rol qendror në kundërshtimin e dronëve Shahed të prodhuar në Iran. Nga ana e artilerisë, Gjermania dorëzoi obus shtesë vetëlëvizës PzH 2000, të mbështetura nga sasi të mëdha municionesh 155 mm, municione të drejtuara me precizion dhe dronë zbulues, duke siguruar që Kievi të mund të mbante fuqi zjarri të qëndrueshme në vijat e frontit. Së bashku, këto eksporte e pozicionuan Gjermaninë si një nga mundësuesit më vendimtarë të rezistencës së Ukrainës në fushën e betejës.

Raporti gjithashtu konfirmon se një pjesë e konsiderueshme e eksporteve më të gjera të armëve të Gjermanisë shkoi te aleatët e NATO-s dhe partnerët e besuar përtej Evropës. Në total, 86 përqind e licencave u miratuan për NATO-n, BE-në ose shtetet e lidhura ngushtë, me Korenë e Jugut dhe Singaporin midis marrësve kryesorë. Koreja e Jugut, e cila mban një marrëdhënie të fortë industriale mbrojtëse me Gjermaninë, siguroi licenca për komponentë të përparuar detarë dhe hapësinorë, ndërsa Singapori zgjeroi prokurimin e sistemeve elektronike dhe platformave të blinduara. Në të kundërt, aplikimet nga vende të tilla si Pakistani, Tailanda dhe Malajzia u refuzuan, duke reflektuar kriteret më të rrepta të Berlinit për shitjet te shtetet jo-aleate. Në total, 62 aplikime për eksport u refuzuan në vitin 2024, duke nënvizuar këmbënguljen e qeverisë për të lidhur eksportet e mbrojtjes me besueshmërinë politike dhe kornizat e aleancës.

Rritja e eksporteve të armëve gjermane është e lidhur ngushtë me angazhimet më të gjera politike brenda “Zeitenwende” të Berlinit, ndryshimit strategjik të njoftuar nga Kancelari Olaf Scholz në vitin 2022 pas pushtimit rus të Ukrainës. Sipas kësaj politike, Gjermania u zotua jo vetëm të forconte Bundeswehr-in e saj me një fond modernizimi prej 100 miliardë eurosh, por edhe të dilte si një garantues qendror i sigurisë brenda Evropës. Shifrat e eksportit sugjerojnë se ky transformim tani po ndihet në të gjithë sektorin e mbrojtjes, me industrinë gjermane që po shkallëzon linjat e prodhimit dhe po përshpejton ciklet e dorëzimit për të përmbushur kërkesën urgjente të kohës së luftës. Kompani të tilla si Rheinmetall, Krauss-Maffei Wegmann, Hensoldt dhe Diehl Defence kanë zgjeruar ndjeshëm prodhimin, duke krijuar objekte të reja dhe duke punësuar mijëra punëtorë shtesë për të siguruar një rrjedhë të qëndrueshme të pajisjeve si për Bundeswehr-in ashtu edhe për Ukrainën.

Zëvendëskancelari dhe ministri i Financave gjerman Lars Klingbeil e përforcoi këtë trajektore gjatë një vizite të kohëve të fundit në Kiev, ku ai premtoi 9 miliardë euro të tjera ndihmë për vitet 2025 dhe 2026. Ai e përshkroi mbështetjen e Berlinit si thelbësore jo vetëm për mbijetesën e Ukrainës, por edhe për mbrojtjen e arkitekturës më të gjerë të sigurisë së Evropës kundër ekspansionizmit rus. Vërejtjet e tij i bënë jehonë narrativës strategjike në rritje të Gjermanisë, duke i përkufizuar eksportet e armëve jo vetëm si transaksione ekonomike, por si instrumente të parandalimit, solidaritetit dhe besueshmërisë së aleancës. Klingbeil këmbënguli se roli i Berlinit është të sigurojë që Ukraina të ketë mjetet për t’i rezistuar agresionit për aq kohë sa të jetë e nevojshme, ndërsa gjithashtu u sinjalizon partnerëve të tjerë në Evropën Lindore se Gjermania është e përkushtuar për mbrojtjen e tyre.

Eksporti i armëve nga ekonomia e dytë më e madhe në NATO, identiteti global i Gjermanisë

Mirëpo zgjerimi i eksporteve gjermane të armëve nuk është pa debat të brendshëm. Kritikët nga partitë opozitare dhe organizatat e shoqërisë civile argumentojnë se rritja e madhe e sektorit të eksportit të mbrojtjes rrezikon të minojë udhëzimet e hershme etike të eksportit të Gjermanisë, të cilat tradicionalisht theksonin përmbajtjen dhe vlerësimet e kujdesshme të rrezikut. 

Megjithatë mbështetësit  pohojnë se rrethanat e jashtëzakonshme të luftës së Rusisë kundër Ukrainës kanë ndryshuar rrënjësisht llogaritjet e sigurisë, duke i bërë dërgesat e armëve të Gjermanisë jo vetëm të justifikuara, por edhe të domosdoshme për stabilitetin evropian. Qeveria ka theksuar se procedurat e saj të licencimit mbeten të forta dhe se numri i lartë i aplikimeve të refuzuara vërteton se kontrolli politik mbi eksportet nuk është dobësuar.

Versioni i plotë parlamentar i “Rüstungsexportbericht 2024” pritet më vonë këtë vit dhe do të ofrojë një ndarje më të detajuar të kontratave, kategorive të marrësve dhe përfshirjes industriale. Megjithatë, përmbledhja e kabinetit tashmë ofron provat më të qarta deri më sot se si “Gjermania është zhvendosur nga një eksportues i kujdesshëm në një nga furnizuesit qendrorë të armëve brenda NATO-s.” 

Edhe në konferencën e grupeve parlamentare CDU/CSU dhe SPD në Würzburg, më 27 gusht 2025, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s Mark Rutte tha se “nuk mund të jemi naivë për Rusinë. Nuk mund të jemi naivë për Vladimir Putinin”, tha ai.

“Dua të falënderoj Gjermaninë për rolin udhëheqës që morët. Së pari për paratë. Mos harroni, kjo është tronditëse. Deri në vitin 2029, Gjermania do të shpenzojë mbi 150 miliardë euro për mbrojtjen e saj. Kjo është më shumë se dyfishi i asaj që shpenzuat në vitin 2021 dhe kjo është pothuajse katër herë më shumë se ajo që shpenzuat në vitin 2018. Kjo do të thotë që ju me të vërtetë merrni udhëheqjen në Evropë, dhe ne kemi nevojë për këtë në Evropë. Ju jeni ekonomia e dytë më e madhe në NATO, ekonomia më e madhe në Evropë. Është thelbësore që Gjermania të marrë këtë rol edhe kur bëhet fjalë për prodhimin e mbrojtjes.”

Rutte i tha edhe konferencës të parlamentarëve se shembulli i prodhimit të fishekëve dhe municionit plotësisht të automatizuar, duhet të ndiqet edhe nga prodhimi i pajisjeve të tjera.  “Tani duhet ta bëjmë këtë edhe me pajisje të tjera ushtarake si tanke dhe avionë luftarakë, etj. Pra, ne mund ta bëjmë. Kjo është dëshmi se ne mund ta bëjmë. Ju mund ta ndryshoni rrjedhën kur bëhet fjalë për prodhimin e mbrojtjes. Gjermania po udhëheq”.

Lidhur me  Ukrainën, që nga Olaf Scholz dhe tani Friedrich Merz, Rutte tha se dy qeveritë e fundit në Gjermani, që nga fillimi i sulmit të plotë mbi Ukrainën në vitin 2022,  morën rolin udhëheqë dhe se “pas SHBA-së, shpenzuat më shumë në mbështetje të Ukrainës,  mbështetje praktike, kjo është thelbësore. Ju e ndihmoni Ukrainën të qëndrojë në luftë”.

Le të shpresojmë, tha ai,  që të gjitha iniciativat që po ndërmerr Presidenti Amerikan do të ndihmojnë, “dua ta përgëzoj vërtet për thyerjen e bllokimit me Putinin për të filluar një dialog me zgjidhje. Le të shpresojmë se kjo do të çojë në një paqe të qëndrueshme për Ukrainën”, por ndërkohë duhet të sigurohemi që “Ukraina të ketë atë që i nevojitet për të qëndruar sa më e fortë në luftë dhe për t’i sjellë ata në këtë paqe të qëndrueshme dhe përfundimtare”. Ruute theksoi se ky ishte në thelb mesazhi i tij gjithashtu për të shpjeguar nga ajo që po ndodh me Rusinë dhe brenda NATO-s.

Me vlerat e eksportit në nivele të papara, me Ukrainën e vendosur fort si marrësi kryesor dhe me Berlinin që premton ndihmë të qëndrueshme deri në vitin 2026, Raporti vjetor “Rüstungsexportbericht” sinjalizon një ndryshim të thellë strategjik në qëndrimin e mbrojtjes së Gjermanisë. Transformimi po riformëson jo vetëm ekuilibrin e fuqisë në Evropën Lindore, por edhe identitetin global të Gjermanisë si një furnizues i madh ushtarak në përputhje me prioritetet perëndimore të sigurisë.

Fraksion.com