Irani dhe fuqitë evropiane do të rifillojnë bisedimet bërthamore ndërsa afati i sanksioneve afrohet

Teherani do të zhvillojë bisedime bërthamore me Francën, Britaninë dhe Gjermaninë të martën në Gjenevë, raundi i dytë i takimeve që nga lufta 12-ditore e Iranit me Izraelin në qershor që prishi negociatat me Uashingtonin. Partnerët evropianë kanë kërcënuar të shkaktojnë sanksione të OKB-së nëse Teherani nuk rifillon bashkëpunimin me mbikëqyrësin bërthamor të IAEA-s.

Bisedimet bërthamore të planifikuara për të martën midis Iranit dhe Britanisë, Francës dhe Gjermanisë do të mbahen në Gjenevë, raportoi media shtetërore iraniane.

“Të martën, Irani dhe tre palët evropiane në marrëveshjen bërthamore të vitit 2015, së bashku me Bashkimin Evropian, do të zhvillojnë një raund të ri bisedimesh në nivelin e zëvendësministrave të jashtëm në Gjenevë,” tha televizioni shtetëror të hënën.

Takimi do të jetë i dyti që nga lufta 12-ditore e Iranit me Izraelin në mesin e qershorit, gjatë së cilës Shtetet e Bashkuara kryen sulme kundër objekteve bërthamore të Teheranit. Raundi i mëparshëm i bisedimeve u mbajt në Stamboll më 25 korrik.

Kjo vjen pasi Irani pezulloi bashkëpunimin me mbikëqyrësin bërthamor të Kombeve të Bashkuara pas luftës me Izraelin, me Teheranin që vuri në dukje dështimin e Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA) për të dënuar sulmet izraelite dhe amerikane në objektet e saj bërthamore.

Bombardimi i paprecedentë nga Izraeli dhe hakmarrja nga Irani gjatë luftës 12-ditore prishën negociatat bërthamore të Teheranit me Uashingtonin.

Treshja evropiane ka kërcënuar të aktivizojë një “mekanizëm rikthimi” sipas marrëveshjes bërthamore të vitit 2015, i cili do të rivendoste sanksionet e OKB-së që u hoqën sipas marrëveshjes, përveç nëse Irani pranon të frenojë pasurimin e uraniumit dhe të rivendosë bashkëpunimin me inspektorët e IAEA-s.

Irani kundërshton ligjshmërinë e thirrjes së klauzolës, duke akuzuar evropianët se nuk i respektojnë angazhimet e tyre sipas marrëveshjes.

‘Një bllokim’: Bisedimet bërthamore të Iranit me fuqitë evropiane do të mbahen në Gjenevë

Britania, Franca dhe Gjermania, së bashku me Kinën, Rusinë dhe Shtetet e Bashkuara, arritën një marrëveshje me Iranin në vitin 2015 sipas një marrëveshjeje të quajtur zyrtarisht Plani i Përbashkët Gjithëpërfshirës i Veprimit ose JCPOA.

Marrëveshja i siguroi Iranit lehtësim të sanksioneve në këmbim të kufizimeve në programin e tij bërthamor për të garantuar që Teherani nuk mund të zhvillonte një armë bërthamore – diçka që ai gjithmonë e ka mohuar se dëshiron ta bëjë.

Por tërheqja e njëanshme e Uashingtonit nga marrëveshja në vitin 2018 gjatë mandatit të parë të Presidentit Donald Trump në detyrë, dhe rivendosja e sanksioneve të ashpra ekonomike e shtynë Iranin të fillonte të tërhiqej nga angazhimet e veta, veçanërisht në pasurimin e uraniumit.

Në kohën e tërheqjes së SHBA-së, Londra, Parisi dhe Berlini riafirmuan angazhimin e tyre ndaj marrëveshjes dhe thanë se kishin ndërmend të vazhdonin tregtinë me Iranin. Si rezultat, sanksionet e OKB-së dhe Evropës nuk u rivendosën, edhe pse Trump rivendosi sanksionet e SHBA-së.

Por mekanizmi i parashikuar nga vendet evropiane për të kompensuar kthimin e sanksioneve të SHBA-së ka pasur vështirësi të materializohet, dhe shumë kompani perëndimore janë detyruar të largohen nga Irani, i cili po përballet me inflacion të lartë dhe një krizë ekonomike.

Afati i fundit për aktivizimin e mekanizmit të rikthimit përfundon në tetor, por sipas Financial Times, evropianët kanë ofruar të zgjasin afatin nëse Irani rifillon bisedimet bërthamore me Uashingtonin dhe riangazhohet me IAEA-në.

Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, ka thënë se evropianët nuk kanë të drejtë ta bëjnë këtë.

 

Fraksion.com