Gjermania dhe problemi i saj me “vendet e sigurta”

Në fillim të gushtit, vendimi i Gjykatës së Bashkimit Evropian në Luksemburg, instanca më e lartë gjyqësore në Bashkimin Evropian, tërhoqi vëmendjen me një vendim. Sipas këtij vendimi, shtetet anëtare të BE-së mund të përcaktojnë në mënyrë të pavarur se cilat vende të treta i konsiderojnë të sigurta.

Megjithatë, ato duhet të publikojnë të gjitha burimet mbi bazën e të cilave bëhet një vlerësim i tillë, gjë që nuk ka qenë rasti deri më tani. Për më tepër, e gjithë popullsia e vendit përkatës duhet të jetë e sigurt, nuk duhet të ketë persekutim politik ose diskriminim etnik, fetar ose gjinor.

Dallimet mes vendeve

Objekti i procedurave aktuale ishte një padi e ngritur nga dy burra nga Bangladeshi, kërkesat e të cilëve për azil u refuzuan nga autoritetet italiane. Vendi i tyre i origjinës konsiderohet i sigurt nga qeveria në Romë. Shtetasit e interesuar të Bangladeshit u transportuan në një kamp në Shqipëri. Italia përfundoi një marrëveshje me këtë vend, i cili nuk është anëtar i BE-së, për kryerjen e procedurave të azilit jashtë kufijve të saj.

Edhe në Gjermani ekziston një listë e të ashtuquajturave vende të treta të sigurta, të cilat në diskursin politik shpesh quhen “vende të sigurta origjine”. Do të thotë e njëjta gjë.

Njerëzit nga këto vende kanë shumë pak shanse që kërkesa e tyre për azil të zgjidhet pozitivisht pas një kontrolli individual. Për momentin, kjo vlen për tetë vende evropiane, ndër të cilat janë edhe vendet e Ballkanit Perëndimor së bashku me Moldavinë dhe Gjeorgjinë dhe dy vende afrikane, Ganën dhe Senegalin.

Vende të treta të sigurta potenciale: Algjeria, India, Maroku, Tunizia

Në marrëveshjen e koalicionit të qeverisë gjermane kristiandemokrate-socialdemokrate, u ra dakord të zgjerohej kjo listë. Përmenden edhe vende specifike: Algjeria, India, Maroku dhe Tunizia.

“Ne kontrollojmë vazhdimisht vlerësimin e duhur të vendeve të tjera të sigurta të origjinës. Në veçanti, vendet, qytetarët e të cilave kanë një shkallë njohjeje azili prej të paktën pesë vjetësh nën pesë përqind konsiderohen të sigurta.”

Mbetet e hapur nëse këto plane do të jenë ende të lehta për t’u realizuar pas vendimit të gjykatës së BE-së, siç tingëllon në marrëveshjen e koalicionit.

“Ne do ta rishikojmë vendimin”, tha zëdhënësi i Ministrisë së Punëve të Brendshme përgjegjëse për politikën e azilit. Sidoqoftë, qeveria gjermane dëshiron të reformojë procedurën. Vendet e treta të sigurta në të ardhmen mund të përcaktohen me dekret, pra pa miratimin e Bundestagut dhe Bundesratit.

Ideja e BE-së për qendrat e përbashkëta të kthimit

Koalicioni ka paraqitur tashmë një projektligj përkatës, i cili pritet të votohet pas pushimeve verore të parlamentit. Debati i parë u zhvillua në korrik. Me këtë rast, Ministri i Brendshëm Alexander Dobrindt shfrytëzoi rastin për të kritikuar numrin e supozuar të pamjaftueshëm të deportimeve të azilkërkuesve të refuzuar: “Qëllimi ynë tani është t’i japim fund bllokadës së kontrollit efektiv të migracionit të paligjshëm.”

Ai kritikoi veçanërisht rregullin sipas të cilit njerëzit që do të deportohen kanë të drejtën e këshillimit ligjor para deportimit, i cili tani është planifikuar të hiqet. Ministri pret që kjo do të përshpejtojë deportimet në vendet që janë tashmë në listën e vendeve të treta të sigurta.

Brenda Bashkimit Evropian, po shqyrtohen qendrat e përbashkëta për kthimin e azilkërkuesve të refuzuar. Tema u diskutua nga ministrat e Brendshëm të shteteve anëtare në një takim në Kopenhagen në korrik.

Dobrindt mbështet idenë: meqenëse është e vështirë për vendet individuale të lidhin marrëveshje me vendet e treta, bashkëpunimi midis disa vendeve të BE-së mund të jetë një mundësi e arsyeshme. Ka plane konkrete në disa vende.

“Nuk e përjashtoj që diçka e ngjashme mund të merret në konsideratë për Gjermaninë”, tha ministri gjerman. Dobrindt dëshiron të dërgojë një mesazh të qartë me reformën: “Ata që vijnë nga një vend i sigurt origjine nuk duhet as të nisen. Ata që nuk mund të qëndrojnë as të vijnë.”

Opozita pret një ndryshim kursi

Një pjesë e opozitës politike në Gjermani shpreson që qeveria të ndryshojë kursin e saj kur bëhet fjalë për politikën e azilit pas vendimit të gjykatës së BE-së.

“Vendimi i gjykatës së BE-së mbi vendet e sigurta të origjinës është një sukses i madh për respektimin e të drejtave të njeriut dhe të drejtës individuale për azil në Evropë”, beson deputetja e Gjelbër Filiz Polat. Plani për të shpallur vendet e sigurta me dekret pa kontrollin e Bundestagut dhe Bundesratit është i papranueshëm për të.

Clara Bünger nga Partia e Majtë i bën thirrje koalicionit që të rishikojë plotësisht listën e vendeve të sigurta të origjinës. “Gjeorgjia dhe Moldavia duhet të hiqen menjëherë nga kjo listë.”

Zëdhënësja e politikës së refugjatëve citon, ndër të tjera, vendimin e Gjykatës Administrative të Berlinit në mars 2025, e cila vuri në pikëpyetje nëse klasifikimi i Gjeorgjisë si një vend i sigurt origjine ishte në përputhje me ligjin e BE-së. Arsyeja e dhënë është shkeljet serioze të të drejtave të njeriut në territoret e pushtuara të Abkhazisë dhe Osetisë së Jugut.

Sa i përket Moldavisë, Republika Çeke e konsideron këtë vend pjesërisht të sigurt sepse rajoni i Transnistrisë, i cili bie nën Moldavinë, kontrollohet nga separatistët pro-rusë.

Përfaqësuesja Bünger beson se vendimi i gjykatës së BE-së është gjithashtu i rëndësishëm për idenë, e cila është e papranueshme për partinë e saj, të zgjerimit të rregulloreve mbi vendet e treta: “Vendimi është një refuzim i qartë i planeve të qeverisë gjermane për të shpallur gjithashtu vende si Tunizia dhe Algjeria të sigurta.”

Në këto vende të Afrikës së Veriut marrëdhëniet homoseksuale janë të dënueshme, e njëjta gjë vlen edhe për Algjerinë. Kjo shkel një nga kriteret kryesore të gjykatës së BE-së: në vendet që shpallen vende të treta të sigurta, siguria e të gjithë popullsisë duhet të garantohet./DW