“Gaza kërkonë ndihmë çdo ditë”- Atje ku palestinezët po vdesin urie ose po vriten nga trupat izraelite

Njëzet e një muaj pas fillimit të luftës së Izraelit në Gaza, enklava është e kapluar nga skena vdekjeje dhe urie në rritje, me disa të vrarë ndërsa përpiqen të arrijnë ndihmë, të tjerë që vdesin nga uria dhe dënimi në rritje i sjelljes së Izraelit edhe midis shumë prej aleatëve të tij më të ngushtë.

Palestinezët në Gaza po vuajnë nga “uria masive” e shkaktuar nga njeriu për shkak të bllokadës së ndihmës në enklavë, paralajmëroi shefi i Organizatës Botërore të Shëndetësisë gazetarët në një konferencë të mërkurën.

“Prindërit na tregojnë se fëmijët e tyre qajnë derisa të flenë nga uria,” tha Drejtori i Përgjithshëm Tedros Adhanom Ghebreyesus. “Vendet e shpërndarjes së ushqimit janë bërë vende dhune.”

Kombet e Bashkuara thonë se më shumë se një mijë njerëz janë vrarë nga forcat izraelite ndërsa kërkonin ushqim që nga fundi i majit, kur një grup i ri kontrovers i ndihmës i mbështetur nga Izraeli dhe SHBA-të, Fondacioni Humanitar i Gazës, filloi të vepronte.

Nga ta, qindra kanë vdekur pranë vendeve të GHF, sipas OKB-së. GHF u krijua për të zëvendësuar rolin e ndihmës së OKB-së në Gaza dhe është kritikuar gjerësisht për dështimin në përmirësimin e kushteve.

Të gjithë, 2.1 milionë njerëzit në Gaza, tani janë të pasigurt për ushqim. Të martën, Ministria e Shëndetësisë e Gazës tha se 900,000 fëmijë janë të uritur dhe 70,000 tashmë tregojnë shenja të kequshqyerjes. Por si erdhi deri këtu situata?

 

Rrethimi i plotë pas sulmit të Hamasit më 7 tetor

 

Para luftës, Gaza ishte tashmë një nga vendet më të izoluara dhe më të dendura të populluara në tokë, me rreth dy milionë njerëz të grumbulluar në një sipërfaqe prej 140 miljesh katrorë. Izraeli ka mbajtur kontroll të ngushtë mbi territorin përmes një bllokade tokësore, ajrore dhe detare prej një viti, me kufizime të rrepta në lëvizjen e mallrave dhe njerëzve. Më shumë se gjysma e banorëve të saj ishin të pasigurt për ushqim dhe nën kufirin e varfërisë, sipas OKB-së.

Midis 500 dhe 600 kamionë me ndihma hynin në Gaza çdo ditë para konfliktit. Ky numër që atëherë ka rënë ndjeshëm në një mesatare prej vetëm 28 kamionësh në ditë, tha të mërkurën një grup organizatash humanitare. Nuk është e qartë nëse shifra përfshin kamionët e përdorur në operacionet e GHF.

Pas sulmit të Hamasit më 7 tetor 2023, i cili la 1,200 të vdekur dhe më shumë se 250 të marrë peng, Izraeli urdhëroi një “rrethim të plotë” të Gazës, duke ndaluar furnizimin me energji elektrike, ushqim, ujë dhe karburant.

Kriza humanitare u shpalos me shpejtësi, ndërsa banorët e bllokuar u përballën si me urinë ashtu edhe me një fushatë shkatërruese ushtarake izraelite në përgjigje. Grupet e të drejtave të njeriut e kanë kritikuar vazhdimisht përdorimin e ushqimit nga Izraeli si një “armë lufte” dhe e kanë akuzuar atë për vendosjen e “ndëshkimit kolektiv”.

 

Pushim i shkurtër dhe një armëpushim jetëshkurtër

 

Pas presionit ndërkombëtar, kamionët e parë që transportonin ndihma hynë në Gaza në fund të tetorit. Një armëpushim i përkohshëm midis Izraelit dhe Hamasit filloi më 24 nëntor 2023, duke rritur pak rrjedhën e ndihmës. Por armëpushimi u prish një javë më vonë.

Dërgesat e ndihmës më pas u pakësuan përsëri dhe inspektimet e rrepta izraelite vonuan më tej dërgesat. Autoritetet izraelite thanë se shqyrtimi ishte i nevojshëm për të parandaluar Hamasin të devijonte furnizimet, por zyrtarët humanitarë akuzuan Izraelin për pengim të qëllimshëm të ndihmës.

Krizën e përkeqësoi edhe më tej fushata izraelite kundër OKB-së dhe sistemit të saj të shpërndarjes së ndihmës, të cilën Izraeli e quajti joefektive dhe lejoi që ndihma të binte në duart e Hamasit. OKB-ja e mohon këtë.

Ndër agjencitë e synuara ishte Agjencia e Ndihmës dhe Punës së OKB-së për Refugjatët Palestinezë (UNRWA), të cilën Izraeli e akuzoi se kishte staf të përfshirë në sulmin e 7 tetorit. Një hetim i OKB-së zbuloi se nëntë nga 13,000 punonjësit e UNWRA-së me bazë në Gaza “mund të kenë” marrë pjesë dhe nuk kanë punuar më në agjenci.

Në janar të këtij viti, Izraeli e ndaloi UNRWA-në të vepronte në Gaza, duke ndërprerë shërbimet virale si ushqimi, kujdesi shëndetësor dhe arsimi për qindra mijëra njerëz.

 

Shkatërrimi i rendit shoqëror

 

Ndërsa fushata e Izraelit shkatërroi pjesën më të madhe të Gazës, duke zhvendosur shumicën e banorëve të saj dhe duke dobësuar kontrollin e Hamasit në territor, paligjshmëria filloi të përhapej.

Plaçkitjet u bënë një pengesë e re për kamionët e OKB-së dhe viktimat u shtuan në pikat e shpërndarjes së ndihmës. Izraeli ka fajësuar vazhdimisht Hamasin dhe bandat e armatosura për kaosin.

OKB-ja paralajmëroi vetëm disa javë pas fillimit të luftës se rendi civil po fillonte të shembet, me palestinezë të dëshpëruar që merrnin furnizime me miell dhe higjienë nga depot. Deri në nëntor 2024, OKB-ja ngriti përsëri alarmin, duke thënë se aftësia për të shpërndarë ndihmë ishte “plotësisht e shkatërruar”.

 

Në “një nga incidentet më të këqija” të plaçkitjes, mbi 100 kamionë u humbën, tha ajo. Shoferët u detyruan të shkarkonin kamionët nën kërcënimin e armëve, punonjësit e ndihmës u plagosën dhe automjetet u dëmtuan rëndë.

Ndërsa kontrolli i Hamasit në Gaza u dobësua dhe forca policore e territorit u zbraz, bandat dolën për të vjedhur ndihmë dhe për ta rishitur atë. Izraeli gjithashtu ka armatosur milicitë lokale për t’iu kundërvënë Hamasit – një veprim i diskutueshëm që politikanët e opozitës kanë paralajmëruar se do të rrezikojë sigurinë kombëtare izraelite.

Armatosja e milicive duket të jetë më e afërta që Kryeministri Benjamin Netanyahu ka arritur për të fuqizuar çdo formë të sundimit alternativ në Rrip. Që nga fillimi i luftës, udhëheqësi izraelit ka refuzuar të paraqesë një plan për qeverisjen e Gazës pasi të përfundojë konflikti.

 

Një tjetër prishje e armëpushimit dhe një sistem i ri ndihme

 

Më 19 janar, u arrit një tjetër armëpushim i përkohshëm. Ndihma rifilloi, por mbeti shumë larg asaj që nevojitej.

Izraeli rivendosi një bllokadë totale të Gazës më 2 mars pasi skadoi armëpushimi. Dy javë më vonë, ai rifilloi luftimet, me zyrtarët që thanë se qëllimi ishte të detyrohej Hamasi të pranonte kushtet e reja të armëpushimit dhe të lironte pengjet.

Deri në korrik, Programi Botëror i Ushqimit (WFP) vlerësoi se një e katërta e popullsisë së Gazës po përballej me kushte të ngjashme me urinë.

Të paktën 80 fëmijë kanë vdekur nga kequshqyerja që nga fillimi i konfliktit, thotë ministria palestineze e shëndetësisë. Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), shumica e këtyre ndodhën pas bllokadës së marsit.

Në maj, GHF, organizata e re kontroverse e mbështetur nga Izraeli dhe Amerika, njoftoi se do të fillonte të ofronte me miratimin e Izraelit. Vetëm disa ditë para se GHF të fillonte të vepronte, drejtori i saj, Jake Wood, dha dorëheqjen, duke thënë se ishte e pamundur të kryente punën e tij “ndërkohë që i përmbahej në mënyrë strikte parimeve humanitare të humanitetit, neutralitetit, paanshmërisë dhe pavarësisë”.

Fondacioni u krijua për të zëvendësuar rolin e OKB-së në Gaza, duke përmbushur kërkesat izraelite që ndihma të mos arrinte në Hamas. GHF tha se do të koordinohej me ushtrinë izraelite, por se siguria do të ofrohej nga kontraktorë privatë ushtarakë.

OKB ka refuzuar të marrë pjesë, duke thënë se modeli i GHF shkel disa parime themelore humanitare. Kritikët kanë vënë re se ka vetëm një numër të vogël vendesh shpërndarjeje të GHF, në Gazën jugore dhe qendrore – shumë më pak se qindra sipas modelit të mëparshëm të OKB-së. Kjo ka detyruar turma masive të mblidhen në vende të kufizuara.

GHF ka mbrojtur sistemin e saj, duke thënë se është një “model i sigurt (që) bllokon plaçkitjen”.

Por menjëherë pasi filloi të vepronte më 27 maj, plani u bë vdekjeprurës pasi ata që kërkonin ndihmë u sulmuan gjithnjë e më shumë pranë vendeve të ndihmës së GHF.

Zyrtarët dhe dëshmitarët palestinezë kanë thënë se trupat izraelite janë përgjegjëse për shumicën e vdekjeve. Ushtria izraelite pranoi se ka qëlluar me armë paralajmëruese drejt turmave në disa raste, por mohoi përgjegjësinë për incidente të tjera.

Dhe vdekjet nuk kufizohen vetëm në afërsi të vendeve të ndihmës GHF. Të dielën, forcat izraelite vranë dhjetëra njerëz që prisnin ndihmë në Gazën veriore, sipas ministrisë palestineze të shëndetësisë. Izraeli tha se trupat qëlluan me armë paralajmëruese pasi ndjenë një “kërcënim të menjëhershëm”.

Ministria e Shëndetësisë regjistroi 10 vdekje për shkak të urisë dhe kequshqyerjes në 24 orë nga e marta, duke e çuar totalin e palestinezëve që vdiqën nga uria në 111.

 

Të mërkurën, 111 organizata ndërkombëtare humanitare i bënë thirrje Izraelit të ndërpresë bllokadën e tij dhe të bjerë dakord për një armëpushim, duke paralajmëruar se furnizimet në enklavë tani janë “plotësisht të shteruara” dhe se grupet humanitare “po dëshmojnë kolegët dhe partnerët e tyre që po shterohen para syve të tyre”.

Një zyrtar izraelit tha në një konferencë për shtyp të mërkurën se ata presin që më shumë ndihma të hyjnë në enklavë në të ardhmen.

“Ne do të donim të shihnim gjithnjë e më shumë kamionë që hyjnë në Gaza dhe shpërndajnë ndihmën për sa kohë që Hamasi nuk është i përfshirë”, tha zyrtari. “Siç e shohim për momentin, Hamasi ka një interes: Së pari, të ushtrojë presion mbi Shtetin e Izraelit përmes bashkësisë ndërkombëtare në mënyrë që të ketë një efekt në procesin e negociatave (të armëpushimit); dhe së dyti, të shembë mekanizmin e ri që kemi krijuar, i cili po siguron që ata të mos jenë të përfshirë në shpërndarjen e ndihmës brenda Gazës.”

Presioni ndërkombëtar vazhdon të rritet mbi Izraelin, përfshirë edhe nga Shtetet e Bashkuara.

Dhe të hënën, ministrat e Jashtëm të 25 vendeve perëndimore e kritikuan Izraelin për “ushqimin me pika” të ndihmës në Rripin e Gazës. Ministria e Jashtme e Izraelit tha se “e hedh poshtë” deklaratën, duke e quajtur atë “të shkëputur nga realiteti”.

 

 

Fraksion.com