“Rritja e tensioneve me Kinën”, Trump kërkon 1 miliard dollarë ndihmë ushtarake për Tajvanin

Administrata e Presidentit Donald Trump ka kërkuar që Kongresi i SHBA-së të rrisë buxhetin e ndihmës ushtarake për Tajvanin në 1 miliard dollarë, sipas mediave tajvaneze. Kjo iniciativë synon të forcojë aftësitë mbrojtëse të ishullit dhe të shpërndajë dyshimet e mbetura në lidhje me angazhimin e Uashingtonit ndaj Taipeit mes një mjedisi rajonal gjithnjë e më të paqëndrueshëm.

Kërkesa vjen në një kohë shqetësimi në rritje për një veprim të mundshëm ushtarak kinez kundër Tajvanit. Edhe pse Shtetet e Bashkuara nuk mbajnë marrëdhënie zyrtare diplomatike me ishullin, ato mbeten mbështetësi i tij kryesor ushtarak. Megjithatë, ky pozicion është bërë disi i paqartë që nga kthimi i Trump në Shtëpinë e Bardhë. Në shkurt, kur u pyet nga Reuters nëse do ta mbronte Tajvanin në rast të një pushtimi kinez, presidenti refuzoi të përgjigjej, duke thënë se nuk donte ta vinte veten në atë pozicion. Ky hezitim ngriti shqetësime në Taipei, veçanërisht duke pasur parasysh komentet e mëparshme të Trump duke akuzuar Tajvanin për “vjedhjen” e industrisë gjysmëpërçuese amerikane dhe duke sugjeruar që ishulli duhet të kontribuojë financiarisht në mbrojtjen e vet.

Në këtë sfond të paqartësisë diplomatike, propozimi për të rritur ndihmën ushtarake në 1 miliard dollarë mbart peshë strategjike. Zyra e Menaxhimit dhe Buxhetit (OMB), e cituar nga portali i lajmeve Focus Taiwan, përshëndeti ndarjen prej 500 milionë dollarësh të miratuar nga Dhoma e Përfaqësuesve e SHBA-së sipas Projektligjit të Buxhetit të Mbrojtjes 2026, por argumentoi se dyfishimi i shumës do të siguronte më mirë aftësinë e Tajvanit për t’u mbrojtur në mënyrë të besueshme. Projektligji mbetet i përkohshëm dhe duhet të rishikohet ende nga Senati i SHBA-së.

Iniciativa e financimit është pjesë e Iniciativës së Bashkëpunimit të Sigurisë së Tajvanit (TSCI), një program i hartuar për të lehtësuar mbështetjen ushtarake amerikane për Tajvanin. Sipas Shtëpisë së Bardhë, kërkesa prej 1 miliard dollarësh konsiderohet “jetike për parandalimin në Indo-Paqësor dhe e rëndësishme për mbrojtjen e personelit amerikan në rast krize”.

Kjo mbështetje financiare plotëson një transferim tashmë të vazhdueshëm të pajisjeve ushtarake të përparuara dhe të rënda. Që nga fundi i vitit 2024, Tajvani ka filluar të marrë tanket e tij të para M1A2T Abrams, një version i përshtatur për mjedisin operativ të ishullit. Këto platforma ofrojnë lëvizshmëri, forca të blinduara dhe fuqi zjarri superiore krahasuar me tanket Tipi 96 dhe Tipi 99 të Kinës. Paralelisht, SHBA-të kanë dorëzuar një grup fillestar të raketahedhësve të shumëfishtë HIMARS, së bashku me raketa ATACMS me rreze të gjatë veprimi të udhëhequra me precizion të aftë për të goditur objektiva strategjike përgjatë bregdetit lindor të Kinës. Këto plotësohen nga sistemet e mbrojtjes ajrore Patriot PAC-3, raketat anti-anije Harpoon, dronë zbulues dhe raketat anti-tank TOW-2B. Objektivi është të ndërtohet një arkitekturë mbrojtëse e integruar, e lëvizshme dhe elastike për t’iu kundërvënë një ofensive të shpejtë.

Kërcënimi më urgjent i perceptuar nga autoritetet tajvaneze mbetet mundësia e një pushtimi amfib në shkallë të gjerë. Vendosja e aseteve detare kineze, e kombinuar me aktivitetin e vazhdueshëm të dronëve dhe avionëve luftarakë rreth ishullit, sugjeron se Pekini po përgatit një operacion rrethimi ose zbarkimi. Në përgjigje, Tajvani ka forcuar mbrojtjen e tij bregdetare me sisteme raketash në bregdet, automjete amfibe dhe artileri të lëvizshme të aftë për sulme me rreze të gjatë veprimi. Sistemi HIMARS, në veçanti, shihet si qendror në një strategji kundër aksesit, duke mundësuar sulme kundër anijeve ose nyjeve komanduese përpara se të krijohet një korridor logjistik kinez.

Për më tepër, ushtria tajvaneze po përgatitet për një skenar tjetër të madh: luftë urbane pas një shkeljeje të mundshme. Stërvitjet e fundit Han Kuang kanë simuluar angazhime në zona të dendura urbane, duke përfshirë mobilizimin e rezervistëve, vendosjen e barrikadave, dronë mbikëqyrës dhe luftime të afërta në infrastrukturën civile. Kjo qasje taktike kërkon jo vetëm qëndrueshmëri logjistike, por edhe koordinim të ngushtë midis njësive të rregullta të ushtrisë dhe milicive lokale. Doktrina që po zbatohet mbështetet shumë në mësimet e fundit të nxjerra në Ukrainë, duke kombinuar luftën me intensitet të lartë me taktika asimetrike.

Autoritetet kineze ende nuk kanë lëshuar një përgjigje zyrtare ndaj njoftimit, megjithëse Pekini rregullisht dënon çdo ndihmë të jashtme për Tajvanin, të cilin e sheh si një provincë të shkëputur, dhe e konsideron një mbështetje të tillë si ndërhyrje të huaj në punët e saj të brendshme. Tensionet përkeqësohen më tej nga politika aktuale tarifore e Trump, e cila tashmë po i tensionon marrëdhëniet SHBA-Kinë.

Rritja e propozuar e ndihmës ushtarake amerikane për Tajvanin pasqyron një përpjekje për të përforcuar frenimin kundër Pekinit, ndërsa kërkon të sqarojë një qëndrim presidencial që deri më tani ka mbetur i paqartë. Nëse miratohet nga Senati, paketa prej 1 miliard dollarësh mund të shërbejë si një sinjal i fortë i qëllimit të SHBA-së për të ruajtur ekuilibrin strategjik në Indo-Paqësor. Megjithatë, përtej njoftimit buxhetor, është rrjedha aktuale e armatimit të rëndë, përgatitja për luftë konvencionale dhe urbane, dhe përafrimi operacional me forcat amerikane që tani formësojnë konturet e një qëndrimi mbrojtës të Tajvanit, duke parashikuar përballje të drejtpërdrejtë me Republikën Popullore të Kinës.

Fraksion.com