Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s thekson mundësinë e re për mbështetje në takimin e Grupit të Kontaktit për Mbrojtjen e Ukrainës

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s Mark Rutte mori pjesë në një takim online të Grupit të Kontaktit për Mbrojtjen e Ukrainës (UDCG). Takimi u organizua nga mnistri gjerman i Mbrojtjes, Boris Pistorius, dhe Sekretari i Mbrojtjes i Mbretërisë së Bashkuar, John Healey, më hënën (21 korrik 2025).

Duke folur me ministrat e Mbrojtjes që u bashkuan në takim, Sekretari i Përgjithshëm theksoi iniciativën që ai dhe Presidenti i SHBA-së Donald J Trump njoftuan javën e kaluar për të rritur mbështetjen për Ukrainën duke hapur asete shtesë amerikane për Ukrainën përmes investimeve nga Aleatët në Evropë dhe Kanada. Kjo iniciativë e re është e hapur dhe tashmë ka parë shumë Aleatë të shprehin interes për të kontribuar. Ajo plotëson një sërë iniciativash të tjera përmes të cilave Aleatët mbështesin Ukrainën dhe ofron qasje të re në pajisjet dhe teknologjinë amerikane që Ukraina ka kërkuar për dorëzim urgjent. Kjo përpjekje vullnetare do të koordinohet nga NATO, duke pasur parasysh përvojën dhe infrastrukturën që ofron Aleanca, përfshirë edhe përmes komandës së saj në Wiesbaden, Gjermani – Ndihma dhe Trajnimi i Sigurisë së NATO-s për Ukrainën (NSATU) – e cila tashmë po koordinon mbështetjen për Ukrainën dhe ka qendra logjistike në pjesën lindore të Aleancës. UDCG gjithashtu do të vazhdojë të luajë një rol jetësor.

Kjo iniciativë dhe të tjera bashkojnë tre vendimet kryesore të marra nga udhëheqësit në Samitin e NATO-s në Hagë vetëm disa javë më parë: rritja e investimeve në mbrojtje, rritja e prodhimit të mbrojtjes dhe mbështetja e Ukrainës. Qëllimi i gjithë ndihmës së sigurisë së Aleancës për Ukrainën është që konflikti të marrë një fund të drejtë dhe të qëndrueshëm sa më shpejt të jetë e mundur.

Marrëdhëniet me Ukrainën

Siguria e Ukrainës është me rëndësi të madhe për NATO-n dhe shtetet e saj anëtare. Aleanca mbështet plotësisht të drejtën e lindur të Ukrainës për vetëmbrojtje dhe të drejtën e saj për të zgjedhur marrëveshjet e saj të sigurisë. E ardhmja e Ukrainës është në NATO. Marrëdhëniet midis NATO-s dhe Ukrainës datojnë që nga fillimi i viteve 1990 dhe që atëherë janë zhvilluar në një nga partneritetet më të konsiderueshme të NATO-s. Që nga viti 2014, pas aneksimit të paligjshëm të Krimesë nga Rusia, bashkëpunimi është intensifikuar në fusha kritike. Që nga pushtimi në shkallë të plotë i Rusisë në vitin 2022, NATO dhe Aleatët kanë ofruar nivele të papara mbështetjeje.

Evolucioni i marrëdhënieve NATO-Ukrainë

Dialogu dhe bashkëpunimi filluan kur Ukraina e sapopavarur iu bashkua Këshillit të Bashkëpunimit të Atlantikut të Veriut (1991) dhe programit të Partneritetit për Paqe (1994).

Marrëdhëniet u forcuan me nënshkrimin e Kartës së vitit 1997 mbi një Partneritet të Veçantë dhe u përmirësuan më tej në vitin 2009 me Deklaratën për Plotësimin e Kartës, e cila riafirmoi vendimin e Udhëheqësve të NATO-s në Samitin e Bukureshtit të vitit 2008 se Ukraina do të bëhet anëtare e NATO-s.

Karta e vitit 1997 krijoi Komisionin NATO-Ukrainë si organin kryesor përgjegjës për zhvillimin e marrëdhënieve NATO-Ukrainë dhe për drejtimin e aktiviteteve bashkëpunuese. Në vitin 2023, Komisioni u zëvendësua nga Këshilli NATO-Ukrainë, ku Aleatët dhe Ukraina ulen si të barabartë. Ky ndryshim tregon forcimin e lidhjeve politike dhe integrimin në rritje të Ukrainës me NATO-n.

Bashkëpunimi është thelluar me kalimin e kohës dhe është i dobishëm për të dyja palët. Ukraina ka një histori të gjatë kontributesh aktive në operacionet dhe misionet e udhëhequra nga NATO.

Mbështetje politike dhe praktike për Ukrainën

NATO dënon luftën e agresionit të Rusisë kundër Ukrainës në termat më të forta të mundshme. Ky agresion dëmton rëndë sigurinë euroatlantike dhe globale dhe është një shkelje e hapur e së drejtës ndërkombëtare. Aleatët e NATO-s, në përputhje me rezolutat përkatëse të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së, kërkojnë që Rusia të ndalojë menjëherë luftën, të ndërpresë përdorimin e forcës kundër Ukrainës dhe të tërheqë plotësisht dhe pa kushte të gjitha forcat e saj nga Ukraina.

Aleatët nuk i njohin dhe nuk do t’i njohin kurrë aneksimet e paligjshme dhe të paligjshme të Rusisë, përfshirë Krimenë. Që nga aneksimi i paligjshëm i Krimesë nga Rusia dhe fillimi i agresionit të saj në Ukrainën lindore në vitin 2014, NATO ka përforcuar mbështetjen e saj për zhvillimin e kapaciteteve dhe ndërtimin e kapaciteteve në Ukrainë, së bashku me trajnimin e Aleatëve të dhjetëra mijëra trupave ukrainase.

Që nga Samiti i Varshavës i vitit 2016, mbështetja praktike e NATO-s është përcaktuar në Pakon e Ndihmës Gjithëpërfshirëse (PAK) për Ukrainën. Në Samitin e Madridit të vitit 2022, Aleatët forcuan Politikën e Përbashkët Politike (PPB) për t’i ofruar Ukrainës edhe më shumë mbështetje. Në Samitin e Vilniusit të vitit 2023, Aleatët ranë dakord ta zhvillojnë më tej PPB-në në një program shumëvjeçar ndihme, për të ndihmuar në rindërtimin e sektorit të sigurisë dhe mbrojtjes së Ukrainës dhe për ta kaluar Ukrainën drejt ndërveprimit të plotë me NATO-n.

Në Samitin e Uashingtonit të vitit 2024, Aleatët ranë dakord të krijojnë Ndihmën dhe Trajnimin e Sigurisë së NATO-s për Ukrainën (NSATU) për të koordinuar sigurimin e pajisjeve dhe trajnimeve ushtarake për Ukrainën nga Aleatët dhe partnerët. Ata gjithashtu njoftuan një Premtim për Ndihmë Afatgjatë të Sigurisë për Ukrainën, duke siguruar një financim minimal bazë prej 40 miliardë eurosh brenda vitit të ardhshëm dhe nivele të qëndrueshme të ndihmës së sigurisë në të ardhmen. Në vitin 2024, Aleatët i dhanë Ukrainës 50 miliardë euro, me gati 60% që vijnë nga Aleatët Evropianë dhe Kanadaja. Në vitin 2025, Aleatët deri më tani kanë angazhuar 35 miliardë euro shtesë në ndihmë të sigurisë, dhe kjo mbështetje pritet të vazhdojë. NATO qëndron në solidaritet të palëkundur me qeverinë dhe popullin e Ukrainës në mbrojtjen heroike të kombit të tyre, tokës së tyre dhe vlerave tona të përbashkëta. Aleanca mbështet plotësisht të drejtën e lindur të Ukrainës për vetëmbrojtje, siç përcaktohet në Nenin 51 të Kartës së Kombeve të Bashkuara.

Aspiratat e Ukrainës për anëtarësim

Në përgjigje të aspiratave të Ukrainës për anëtarësim në NATO, Aleatët ranë dakord në Samitin e Bukureshtit të vitit 2008 që Ukraina të bëhet anëtare e NATO-s. Ata gjithashtu ranë dakord që hapi tjetër i Ukrainës në rrugën e saj drejt anëtarësimit ishte Plani i Veprimit për Anëtarësim (MAP), programi i NATO-s për reforma politike, ekonomike, mbrojtëse, burimesh, sigurie dhe ligjore për vendet aspirante. Në vitin 2009, Programi Kombëtar Vjetor u prezantua si instrumenti kryesor i Ukrainës për të çuar përpara integrimin e saj euroatlantik dhe reformat përkatëse.

Nga viti 2010 deri në vitin 2014, Ukraina ndoqi një politikë mos-angazhimi, të cilën e ndërpreu në përgjigje të agresionit të Rusisë. Në qershor 2017, Parlamenti ukrainas miratoi legjislacionin që rivendosi anëtarësimin në NATO si një objektiv strategjik të politikës së jashtme dhe të sigurisë. Në vitin 2019, hyri në fuqi një ndryshim përkatës në Kushtetutën e Ukrainës.

Në shtator 2020, Presidenti Volodymyr Zelenskyy miratoi Strategjinë e re të Sigurisë Kombëtare të Ukrainës, e cila parashikon zhvillimin e partneritetit dallues me NATO-n me qëllim anëtarësimin në NATO. Në shtator 2022, pas përpjekjeve të paligjshme të aneksimit të territorit ukrainas nga Rusia, Ukraina përsëriti kërkesën e saj për anëtarësim në NATO.

Duke njohur ndërveprimin e rritur të Ukrainës dhe progresin e konsiderueshëm me reformat, Aleatët vendosën në Samitin e Vilniusit 2023 se rruga e Ukrainës drejt integrimit të plotë euroatlantik ka shkuar përtej nevojës për Planin e Veprimit për Anëtarësim – duke ndryshuar rrugën e Ukrainës drejt NATO-s nga një proces me dy hapa në një proces me një hap.

Aleatët kanë riafirmuar se e ardhmja e Ukrainës është në NATO dhe se ata do të vazhdojnë ta mbështesin atë në rrugën e saj të pakthyeshme drejt integrimit të plotë euroatlantik, duke përfshirë anëtarësimin në NATO. Për këtë qëllim, Aleatët do të vazhdojnë të mbështesin progresin e Ukrainës në ndërveprim, si dhe reformat shtesë demokratike dhe të sektorit të sigurisë, të cilat Ministrat e Jashtëm të NATO-s do të vazhdojnë t’i vlerësojnë përmes Programit Kombëtar Vjetor të adaptuar. Udhëheqësit Aleatë kanë riafirmuar se do të jenë në gjendje t’i japin një ftesë Ukrainës për t’u bashkuar me Aleancën kur Aleatët të bien dakord dhe të përmbushen kushtet.

 

Fraksion.com