Planet e Sigurisë së Evropës duhet të zgjerohen përtej oborrit të saj të prapëm

 Nga Chels Michta

Vendimi i fundit i marrë në Hagë nga aleatët evropianë të NATO-s për të rritur shpenzimet e mbrojtjes në 5% deri në vitin 2035 është festuar me të drejtë si një hap në drejtimin e duhur. Dhe megjithëse dikush mund të jetë skeptik nëse afati kohor dhjetëvjeçar do t’i mbijetojë provës së vullnetit politik, ai megjithatë shënoi njohjen se riarmatimi nuk është më një bisedë teorike, ndërsa e afron aleancën me operacionalizimin e planeve të reja rajonale të NATO-s.

Komunikata përfundimtare – jashtëzakonisht e shkurtër sipas standardeve të kaluara të NATO-s – përcolli një ndjenjë vendosmërie dhe qëllimi, duke i dhënë administratës amerikane dhe qeverive evropiane një arsye të justifikueshme për ta quajtur samitin një sukses.

Ndërsa takimi u përqendrua në Rusinë dhe sigurinë evropiane, angazhimet e reja për shpenzimet nuk mund të konsiderohen veçmas nga teatrot e tjera. SHBA-të dhe aleatët e saj evropianë tani duhet të gjejnë një mënyrë për të zgjeruar bisedën në mënyrë që riarmatimi evropian të përputhet me mjedisin më të gjerë gjeostrategjik me të cilin përballet Perëndimi.

Edhe pse të gjithë sytë ishin në teatrin Atlantik në Hagë, demokracitë përballen me një sfidë për sigurinë e tyre që është vërtet globale në natyrë, pasi Rusia, Kina, Irani dhe Koreja e Veriut punojnë së bashku për të çmontuar sistemin e sigurisë që Amerika dhe aleatët e saj kanë ndërtuar. Dallimi midis ruajtjes së një sasie të vogël stabiliteti sistemik, dhe rrjedhimisht paqes, dhe një përballjeje të plotë ushtarake ka të ngjarë të reduktohet në katër rajone kryesore: Evropa, Lindja e Mesme, Gadishulli Korean dhe Indo-Paqësori.

Dy nga këto teatro janë përfshirë tashmë në luftë, ndërsa dy të tjerat janë gjithnjë e më shumë zona shqetësuese, si për shkak të programit agresiv bërthamor dhe raketor të Koresë së Veriut ashtu edhe për shkak të ndërtimit masiv ushtarak të Kinës, veçanërisht zgjerimit të Marinës së Ushtrisë Çlirimtare Popullore, e cila e ka tejkaluar Marinën Amerikane në madhësinë e flotës.

Në vitet që kur administrata Obama hodhi për herë të parë idenë e një “kthese drejt Azisë”, mendimi ynë strategjik është lidhur me idenë se ne mund t’i trajtojmë teatrot e ndryshme si zona të pavarura operacioni, duke kompensuar burimet e pamjaftueshme me strategji dhe planifikim të zgjuar. Nëse është vërtet kështu, Evropa duhet të fillojë të mendojë se si mund të ndihmojë në mbështetjen e frenimit të Amerikës në Indo-Paqësor. Nuk mund të thotë thjesht se planifikon të kujdeset për oborrin e vet.

Kjo duhet të jetë një përparësi për kryeqytetet evropiane, sepse fokusi i SHBA-së në teatrin aziatik nuk ka gjasa të zvogëlohet. Ndërsa aspiratat revizioniste të Rusisë përbëjnë një kërcënim kronik për Evropën dhe interesat e Amerikës në kontinent, shtytja e Kinës për hegjemoni rajonale në Indo-Paqësor dhe më gjerë përbën një kërcënim sistemik për Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e saj.

Kjo është arsyeja pse vendimet e marra në Hagë japin disa arsye për optimizëm të matur. Riarmatimi i aleatëve evropianë brenda strukturave të NATO-s do të ulë koston e garancive të sigurisë amerikane për Evropën, duke mbështetur njëkohësisht sistemin e aleancës transatlantike. Premtimet për investime nga aleatët evropianë të NATO-s hedhin themele të favorshme për forcimin e lidhjeve strategjike midis teatrove të Atlantikut dhe Paqësorit në planifikimin e SHBA-së, duke krijuar në fakt një shkallë plotësueshmërie, ndërsa maksimizojnë aftësitë frenuese të Amerikës dhe aleatëve të saj evropianë.

Prandaj është e domosdoshme që riarmatimi evropian të arrihet në një mënyrë që integron – në vend që të përjashtojë – bazën industriale të mbrojtjes së Amerikës në këtë përpjekje dhe i vë evropianët dhe amerikanët në një hap të ngushtë kur bëhet fjalë për integrimin e komandës dhe kontrollit, ndarjen e informacionit, synimin dhe zhvillimin dhe përsosjen e sistemit të menaxhimit të fushës së betejës.

Në fund të fundit, rilidhja e teatrove të Atlantikut dhe Paqësorit në mendimin strategjik të SHBA-së do të arrihet jo përmes deklaratave me zë të lartë në takimet e samitit të qeverisë, por përmes vendimeve konkrete mbi prokurimin e armëve dhe vendosjen në terren të forcave ushtarake të gatshme.

Ky proces duhet të shërbejë si një riafirmim i solidaritetit aleat në të dy teatrot. Ai duhet të nxitet nga ripërcaktimi i qëndrimit të forcës së Amerikës në Evropë në koordinim të ngushtë me atë që aleatët evropianë mund të vendosin në terren dhe kur.

Vetëm atëherë planifikuesit do të jenë në gjendje të përcaktojnë gjilpërën e përpjekjes së përbashkët për të siguruar që siguria e Atlantikut dhe Paqësorit të mbetet një problem i vetëm dhe i pandashëm./cepa

Fraksion.com