Zvicra dhe SHBA-të ‘në grindje’ për koston e avionëve luftarakë F-35

Zvicra dhe Shtetet e Bashkuara po grinden për çmimin përfundimtar të 36 avionëve të rinj luftarakë Lockheed Martin F-35A të blerë për të zëvendësuar flotën e vjetër zvicerane, tha Berna të mërkurën.

Agjencia e Bashkëpunimit të Sigurisë së Mbrojtjes e SHBA-së (DSCA) dëshiron që Zvicra të marrë përsipër kosto shtesë, por Berna thotë se po i përmbahet çmimit të rënë dakord prej pak më shumë se gjashtë miliardë frangash zvicerane (7.5 miliardë dollarë me kurset aktuale të këmbimit).

“Në muajt e fundit, kanë lindur sfida,” tha qeveria e Këshillit Federal të Zvicrës në një deklaratë.

“Nga pikëpamja e DSCA-së, Zvicra do të duhet të përballojë kosto shtesë për shkak të inflacionit të lartë në SHBA në vitet e fundit dhe rritjes së ndjeshme të çmimeve të lëndëve të para dhe energjisë pas pandemisë Covid.”

Agjencia i tha Zvicrës në shkurt se, sipas saj, “çmimi fiks ishte një keqkuptim, pa përcaktuar kostot shtesë.”

“Këshilli Federal po i përmbahet vlefshmërisë së çmimit fiks”, tha ai, duke shtuar se shuma ishte rënë dakord në kontratë dhe ishte konfirmuar publikisht nga ambasada amerikane në Bernë.

Drejtori kombëtar i armatimeve, Urs Loher, tha se pranimi i kushteve të reja të DCSA-së “rezulton në kosto shtesë të mundshme midis 650 milionë dhe 1.3 miliardë dollarëve”.

Hendeku i madh midis dy shifrave ishte për shkak të ndikimit të mundshëm të tarifave amerikane, tendencave të mundshme të inflacionit dhe pasigurive gjeopolitike, tha ai.

Dërgesat pritet në vitin 2027

DCSA është një agjenci e ministrisë së mbrojtjes së SHBA-së e cila punon për të ndërtuar kapacitetin e forcave të sigurisë së huaja.

Zvicra blen aeroplanët përmes programit të Shitjeve Ushtarake të Huaja të DSCA-së, i cili më pas zgjidh blerjen me prodhuesin përmes kontratës së vet.

Bern tha se “duhet të kërkohet një zgjidhje diplomatike” për mosmarrëveshjen dhe i ka ngarkuar ministrisë zvicerane të mbrojtjes të dalë me një propozim për të zgjidhur mosmarrëveshjen, thuhet në deklaratë.

Qeveria fitoi një referendum në shtator 2020 me një diferencë shumë të vogël, i cili miratoi shpenzimet ushtarake prej gjashtë miliardë frangash zvicerane për një flotë të re.

Avioni luftarak F-35A – i përdorur tashmë nga Forcat Ajrore Amerikane dhe disa vende evropiane – u zgjodh në qershor 2021 në vend të Airbus Eurofighter, F/A-18 Super Hornet nga Boeing dhe Rafale të firmës franceze Dassault.

Dy komisione parlamentare zvicerane nisën një hetim se pse modeli fitoi pavarësisht një sërë problemesh teknike të raportuara në Shtetet e Bashkuara. Ata gjithashtu vunë në dyshim koston e tyre të lartë.

Kontrata u nënshkrua në shtator 2022, kur 6 miliardë franga zvicerane ishin ekuivalente me 6.2 miliardë dollarë.

Përfundimi i kontratës do të kishte “pasoja të rëndësishme”, tha qeveria të mërkurën.

“Zvicra nuk do të ishte më në gjendje të garantonte sigurinë e hapësirës ajrore dhe të popullsisë nga viti 2032, pasi avionët e mëparshëm luftarakë F/A-18 po arrijnë fundin e shërbimit të tyre”, tha ajo.

Dërgesat e para priten në vitin 2027.

Pozicioni i hershëm i Zvicrës ka qenë ai i neutralitetit ushtarak të armatosur mirë, dhe vendi pa dalje në det ka rekrutim të detyrueshëm për burrat.

 

Fraksion.com