Nëse do paqe, përgatitu për luftë

Nga Mimoza Golikja

Udhëheqësit e NATO-s janë gati të nënshkruajnë sot një rritje të madhe të shpenzimeve të mbrojtjes në samitin e tyre që po mbahet në Hagë. Samiti pritet të miratojë objektivin më të lartë të shpenzimeve të mbrojtjes deri më sot, atë prej 5% të PBB-së.

Objektivi i ri i shpenzimeve, që do të arrihet gjatë 10 viteve të ardhshme, është një kërcim me vlerë qindra miliarda dollarë në vit nga objektivi aktual prej 2% të PBB-së. Vendet do të shpenzojnë 3.5% të PBB-së për mbrojtjen thelbësore, siç janë trupat dhe armët, dhe 1.5% për masa më të gjera të lidhura me mbrojtjen, si siguria kibernetike, mbrojtja e tubacioneve dhe përshtatja e rrugëve dhe urave për të përballuar automjete të rënda ushtarake.

Edhe pse Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s Mark Rutte tha se nuk ishte e lehtë për vendet evropiane dhe Kanadanë që të gjenin paratë shtesë, ai tha se “ishte jetike” që ata  ta bënin këtë. “Ekziston bindja absolute me kolegët e mi në tryezë se, duke pasur parasysh këtë kërcënim nga rusët, duke pasur parasysh situatën e sigurisë ndërkombëtare, nuk ka alternativë,” u tha ai gazetarëve. Rutte tha se vendet e NATO-s do të shkojnë unanimisht në 5%.  “NATO do të vendosë unanimisht që vendet të rrisin shpenzimet e mbrojtjes në 5% të produktit të brendshëm bruto. Kjo ka të bëjë me evropianët dhe kanadezët që paguajnë më shumë, jo me taksapaguesit amerikanë .”, tha Rutte.

Të gjithë anëtarët e NATO-s kanë mbështetur deklaratën që sanksionon objektivin, përveç  Spanjës që deklaroi se nuk ka nevojë ta përmbushë qëllimin dhe mund t’i përmbushë angazhimet e saj duke shpenzuar shumë më pak.  Spanja tha të mërkurën se nuk priste që qëndrimi i saj të kishte pasoja. Objektivi i ri i NATO-s duket se është një përgjigje ndaj kërkesës të presidentit Trump dhe frikës evropiane se Rusia përbën një kërcënim në rritje për sigurinë e saj pas pushtimit të Ukrainës në vitin 2022.

 

Koha për të “bashkuar, për të inovuar dhe për të ofruar”

 

Sekretari i Përgjithshëm Mark Rutte, vlerësoi se Rusia është kërcënimi më i madh ekzistencial për anëtarët e NATO-s sot dhe se Rusia po përgatitet për një luftë të zgjatur me NATO-n. Rutte deklaroi më 24 qershor në samitin e NATO-s në Hagë se Rusia mbetet kërcënimi më i rëndësishëm dhe i drejtpërdrejtë për NATO-n, veçanërisht duke pasur parasysh mbështetjen që Koreja e Veriut, Republika Popullore e Kinës, Irani dhe Bjellorusia i japin Rusisë. Rutte deklaroi se Rusia mund të sulmojë NATO-n brenda tre deri në shtatë vjetësh dhe aktualisht është më e përgatitur për një luftë sesa NATO. Kurse Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky deklaroi në një intervistë me Sky News më 24 qershor se Rusia nuk do të ishte gati të sulmonte NATO-n në të ardhmen e afërt, por mund të ishte gati për një luftë me NATO-n deri në vitin 2030. Zelensky deklaroi se lufta në Ukrainë aktualisht po kufizon aftësinë e Rusisë për të trajnuar dhe rindërtuar forcat e saj dhe se çdo ulje e ndihmës për Ukrainën do t’i sillte dobi Rusisë. Ndërkohë analistët e luftës thonë se Rusia po përgatit ushtrinë dhe shoqërinë e saj për një luftë të mundshme në të ardhmen me NATO-n në afat të mesëm dhe të gjatë. “Çdo armëpushim i ardhshëm ose pauzë afatgjatë në luftime në Ukrainë do t’i lironte forcat ruse për ripozicionim në kufirin lindor të Rusisë me NATO-n dhe do t’i lejonte Rusisë të riarmatoset dhe të rindërtohet, me anë të së cilës Rusia mund të jetë në gjendje të paraqesë një kërcënim të rëndësishëm për NATO-n më herët se viti 2030”, thonë ata.

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, theksoi planet e NATO-s për të investuar më shumë në aftësitë e veta mbrojtëse, duke përfshirë edhe investimin në bazën industriale të mbrojtjes ukrainase (DIB) në përputhje me iniciativën e Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, që Evropa të mbajë mbi vete më shumë barrë të sigurisë kolektive.

Sekretari i Përgjithshëm Rutte u bëri thirrje aleatëve, partnerëve dhe industrisë së NATO-s të “bashkohen, të inovojnë dhe të ofrojnë rezultate” për të siguruar që Aleanca të jetë në gjendje të “fitojë këtë luftë të re prodhimi”. Ai theksoi hapat e rëndësishëm që Aleanca po ndërmerr për të forcuar kapacitetin e saj industrial të mbrojtjes, për të rritur bashkëpunimin, për të përmirësuar inovacionin dhe për të zgjeruar qindra linja prodhimi të reja dhe ekzistuese. “Nuk ka mbrojtje pa një industri të fortë mbrojtëse dhe nuk ka siguri evropiane pa një lidhje të fortë transatlantike”, tha  Rutte.

Duke i nxitur aleatët dhe industrinë të bëjnë më shumë, më mirë dhe së bashku, Sekretari i Përgjithshëm theksoi sinjalin e qartë të kërkesës që NATO po i dërgon industrisë së mbrojtjes, përmes rritjes masive për të cilën aleatët kanë rënë dakord në objektivat e aftësive.

Në krah të Presidentes të  Komisionit Evropian  Von der Leyen,  Rutte përshëndeti planin e Gatishmërisë 2030 të BE-së që premton të çlirojë deri në 800 miliardë euro për mbrojtjen dhe inkurajoi heqjen e barrierave për bashkëpunimin transatlantik të mbrojtjes. “Ekziston një shprehje e lashtë romake, ‘nëse do paqe, përgatitu për luftë’. Është një ide e thjeshtë. Bëjeni mbrojtjen tuaj aq të fortë, sa askush të mos guxojë t’ju sulmojë”, tha ai dhe theksoi se  sot avantazhi ushtarak i NATO-s po sfidohet në mënyrë agresive nga Rusia që po riarmatoset me shpejtësi, mbështetur nga teknologjia kineze dhe të armatosur me armë iraniane dhe koreano-veriore. “Ne  duhet të bashkohemi, të bëjmë inovacion dhe të ofrojmë rezultate”.

Rutte tha se në të gjithë Aleancën, NATO ka hapur qindra linja të reja prodhimi dhe  ka zgjeruar ato ekzistuese. “Jemi në rrugën e duhur për të prodhuar më shumë anije, aeroplanë dhe municione sesa kemi prodhuar në dekada. NATO po përdor fuqinë e saj unike për të nxitur kërkesën, për të rritur bashkëpunimin dhe për të përmirësuar inovacionin”, tha Rutte.

“Vetëm pak çaste më parë, ne i bashkuam aleatët për të nënshkruar një sërë tjetër projektesh të rëndësishme shumëkombëshe. Kjo përfshin krijimin e linjave të inovacionit të NATO-s, për të integruar më mirë teknologjinë në forcat tona të armatosura dhe një projekt tjetër për të siguruar zinxhirin e furnizimit me lëndë të para kritike për mbrojtjen. Ne gjithashtu ramë dakord të zgjerojmë flotën tonë shumëkombëshe të transportit ajror me shumë role”.

Rutte theksoi se ky është një shembull i shkëlqyer i bashkëpunimit të NATO-s me Bashkimin Evropian për të ofruar kapacitete të nivelit botëror të furnizimit me karburant, transportit dhe evakuimit mjekësor.

Ai tha se  partnerët tanë Jam i kënaqur që na bashkohen edhe miqtë tanë nga Indo-Paqësori dhe Ukraina. Burimi i kaq shumë inovacionit dhe aftësive të përparuara të sotme.”.

“NATO duhet ta fitojë këtë luftë të re prodhimi”

Plani i Gatishmërisë 2030 premton të çlirojë deri në 800 miliardë euro për mbrojtjen dhe Rutte tha se  “nuk ka mbrojtje pa një industri të fortë mbrojtëse dhe nuk ka siguri evropiane pa një lidhje t fortë transatlantike.’

Ai u bëri thirrje shteteve të NATO-s të investojnë në bazën industriale të mbrojtjes të Ukrainës, të cilën Rutte e vlerësoi se ka një potencial të pashfrytëzuar prej rreth 35 miliardë dollarësh, me qëllim që të parandalojë shtetet e NATO-s të zvogëlojnë rezervat e tyre dhe t’u lejojë shteteve dhe aleatëve të NATO-s të blejnë armë nga Ukraina në të ardhmen. Rutte deklaroi se shtetet e NATO-s do të bien dakord të prezantojnë një bazë për ndarjen e pesë përqind të PBB-së për shpenzimet e mbrojtjes gjatë samitit të NATO-s. Rutte deklaroi se plani i ri i investimeve në mbrojtje i NATO-s do të përfshijë një rritje pesëfish të investimeve në aftësitë e mbrojtjes ajrore të NATO-s dhe investime për të prodhuar “mijëra” tanke dhe automjete të blinduara më shumë dhe miliona fishekë artilerie.

Presidenti i Ukrainës Zelenskyy  kërkoi dje sërish ndihmë të mëtejshme për sigurinë dhe rritje të bashkëpunimit industrial të mbrojtjes midis aleatëve të NATO-s dhe Ukrainës. Zelensky theksoi industrinë në rritje të mbrojtjes të Ukrainës dhe prodhimin e saj kryesor në botë të dronëve në veçanti, si një bazë tërheqëse për bashkëpunim të mëtejshëm. Partnerët evropianë ndërkohë i dhanë ndihmë ushtarake Ukrainës dhe mbështetje financiare për prodhimin e dronëve gjatë samitit të NATO-s më 24 qershor. Ministri holandez i Mbrojtjes, Ruben Brekelmans, njoftoi më 24 qershor se Holanda miratoi një paketë të re ndihme ushtarake për Ukrainën me vlerë 175 milionë euro (rreth 203.4 milionë dollarë), e cila siguron 100 radarë zbulimi dronësh dhe 20 automjete pjesërisht pa pilot Ermine për evakuimin e viktimave dhe përfshin 80 milionë euro (rreth 93 milionë dollarë) për koalicionin ndërkombëtar të dronëve..Brekelmans deklaroi se Holanda gjithashtu nënshkroi kohët e fundit një kontratë me vlerë 500 milionë euro (rreth 5.8 milionë dollarë) me prodhuesit ukrainas të dronëve për të financuar prodhimin e 600,000 dronëve. Ministri ukrainas i Mbrojtjes, Rustem Umerov, njoftoi më 24 qershor se Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky, dhe Kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar, Keir Starmer, ranë dakord të nisin një iniciativë të re të përbashkët për prodhimin e dronëve. Umerov deklaroi se Mbretëria e Bashkuar do të prodhojë dronë të projektuar në Ukrainë në Mbretërinë e Bashkuar për tre vjet, si pjesë e një projekti për të mbështetur integrimin midis industrive të mbrojtjes britanike dhe ukrainase. Umerov deklaroi se Mbretëria e Bashkuar dhe Ukraina do të ndajnë dronët e prodhuar pasi të përfundojë lufta në Ukrainë dhe se projekti do t’u mundësojë kompanive britanike të mbrojtjes të projektojnë dhe prodhojnë me shpejtësi dronë të teknologjisë së fundit në shkallë të gjerë. Zëvendësministrja ukrainase e Mbrojtjes për Zhvillimin Dixhital Kateryna Chernohorenko, zëvendësdrejtori i Stafit Dixhital të NATO-s Marco Criscuolo dhe drejtori i Përgjithshëm i Agjencisë së Komunikimit dhe Informacionit të NATO-s (NCIA), Ludwig Descamps, njoftuan më 24 qershor se NATO do të sigurojë 37 milionë euro (rreth 43 milionë dollarë) për komunikimet satelitore ukrainase, duke përfshirë stacionet radio satelitore, gjurmuesit dhe shërbimet.

“E gjithë kjo është e shkëlqyer, por duhet të bëjmë më shumë, duhet ta bëjmë më mirë, dhe së bashku. Dhe duhet ta bëjmë tani. Është thjesht e paimagjinueshme që Rusia, me një ekonomi 25 herë më të vogël se ajo e NATO-s, të jetë në gjendje të na tejkalojë në prodhim dhe të na armatoset.”, tha Sekretari i Përgjithshëm. “Ne duhet të shpenzojmë më shumë, për të parandaluar luftën.” Ai tha se  NATO duhet ta fitojë këtë luftë të re prodhimi dhe se aleatët kanë rënë dakord për një rritje të paparë të objektivave të aftësive. “Ne e dimë saktësisht se çfarë forcash, burimesh dhe aftësish duhet të ofrojë secili aleat”. Kjo do të kërkojë një hap të madh në mbrojtjen  kolektive të Aleancës dhe vendime të guximshme nga udhëheqësit  politikë.

 

Fraksion.com