Amerika “nuk do të shkojë askund”, i thotë ambasadori amerikan samitit të NATO-s

Ambasadori i SHBA-së në NATO sot kërkoi të siguronte aleatët evropianë se Amerika është ende e përkushtuar ndaj sigurisë së tyre, pavarësisht sugjerimeve të mëparshme prej tij se Uashingtoni do të fillojë diskutimet për të zvogëluar praninë e saj ushtarake në kontinent.

“Mendoj se ky është një moment i vërtetë”, tha Matthew Whitaker sot në samitin e NATO-s këtu, duke treguar një “tranzicion” ku Evropa “merr përgjegjësinë kryesore” për sigurinë e saj mes sfidave të tjera me të cilat përballet SHBA-ja. “Dhe në të njëjtën kohë, Shtetet e Bashkuara nuk do të shkojnë askund. … Shtetet e Bashkuara do të jenë një aleat i besueshëm”, shtoi ai.

Më herët gjatë ditës, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s Mark Rutte dha një mesazh të ngjashëm, duke synuar të qetësonte frikën evropiane se Uashingtoni mund të bëjë një hap prapa.

“Pra, mesazhi im për kolegët e mi evropianë është, mos u shqetësoni kaq shumë”, tha Rutte, duke theksuar se udhëheqësit duhet të përqendrohen në ndërtimin e bazës së tyre kolektive industriale mes një premtimi të NATO-s për të rritur gradualisht deri në një objektiv prej 5% të shpenzimeve të mbrojtjes në PBB. “Ndaloni së vrapuari duke u shqetësuar për SHBA-në. Ata janë atje. Ata janë me ne.”

Në maj, Whitaker tha se SHBA-të do të fillonin negociatat më vonë këtë vit për të zvogëluar gjurmën e trupave të SHBA-së në Evropë, megjithëse theksoi se “asgjë nuk është përcaktuar”, sipas Reuters. SHBA-të aktualisht janë të shtrira midis tre teatrove – Evropës, Lindjes së Mesme dhe Indo-Paqësorit – dhe zyrtarët e administratës Trump kanë synuar një ripozicionim të forcave për t’u përqendruar në Indo-Paqësor në veçanti.

Pasiguria mbi planet e SHBA-së për Evropën po hedh një hije të gjatë mbi samitin e NATO-s këtë vit, ku udhëheqësit e të gjitha vendeve anëtare – me përjashtim të Spanjës dhe ndoshta Sllovakisë – pritet të bien dakord zyrtarisht për planin e shpenzimeve prej 5%. Sipas kuadrit të zbuluar më parë nga Rutte, dy degë përbëjnë objektivin prej 5%: 3.5% do t’i kushtohet shpenzimeve të drejtpërdrejta ushtarake, ndërsa 1.5% do t’i kushtohet investimeve ndihmëse si infrastruktura.

Refuzimi zyrtar i Spanjës për këtë objektiv në veçanti kërcënoi të minonte unitetin që udhëheqësit e NATO-s kërkonin të projektonin këtu, duke çuar në kundërshtim nga zyrtarë të ndryshëm.

“E dini, unë jam politikan. E di se si funksionon, se ndonjëherë duhet të jesh pak krijues në mënyrën se si i shpjegon gjërat audiencës tënde të brendshme”, tha Ministri Holandez i Mbrojtjes, Ruben Brekelmans, në një takim me gazetarët këtë mëngjes. “E kuptoj këtë dhe gjithashtu ndiej empati për situatën e vështirë politike në të cilën ndodhet Spanja. Por në fund të fundit, të njëjtat rregulla vlejnë për çdo anëtar të NATO-s. Ne të gjithë do të angazhohemi për 5% nesër dhe të gjithë jemi të përkushtuar ndaj përgjegjësisë sonë ushtarake.”

Mosmarrëveshja mbi planin e shpenzimeve pasqyron edhe gjeografinë, vuri në dukje një zyrtar i lartë i NATO-s në një panel të veçantë sot. Ndërsa vendet më afër Rusisë po rrisin në mënyrë agresive shpenzimet e mbrojtjes, të tjerët më larg ndiejnë më pak presion për të shpenzuar më shumë.

“A e keni kuptuar se konsensusi varet nga distanca nga fusha e betejës?” pyeti Admirali Giuseppe Cavo Dragone, i cili kryeson Komitetin Ushtarak të NATO-s. “Është njerëzore sigurisht.”

Trump pritet të mbërrijë në samit sonte në mbrëmje dhe nesër do të takohet zyrtarisht me Rutte dhe partnerët Indo-Paqësorë të NATO-s, ku komentet e tij do të monitorohen nga afër për çdo shenjë të një tërheqjeje të trupave amerikane ose mesazhe rreth shkëputjes nga politika e mbrojtjes së ndërsjellë e Nenit 5 të NATO-s.

Në bordin e Air Force One, gjatë rrugës për në samit, Trump ngriti pyetje në lidhje me angazhimin e SHBA-së ndaj mbrojtjes kolektive të NATO-s, duke thënë se ka “përkufizime të shumta” të Nenit 5. Megjithatë, presidenti thuhet se tha se është “bërë mik me shumë nga këta udhëheqës dhe jam i përkushtuar t’i ndihmoj ata”.

Përveç temës së nxehtë të mbrojtjes kolektive, samiti është goditur edhe nga disa probleme logjistike. Një ndërprerje e energjisë këtë mëngjes ndërpreu rrjetin hekurudhor të Holandës, duke prerë lidhjen midis Aeroportit Schiphol dhe kryeqytetit Amsterdam, të cilin autoritetet po e hetojnë si një akt të mundshëm sabotimi.

Fraksion.com