Dritarja e re dyjavore e negociatave e Trump shënon një përpjekje për të rinisur bisedimet e bllokuara me Iranin

Vendimi i Presidentit Donald Trump për të hapur një dritare dyjavore negociatash përpara se të vendosë për të sulmuar Iranin shënon një përpjekje urgjente për të rinisur bisedimet që kishin ngecur kur Izraeli filloi fushatën e bombardimeve javën e kaluar.

Shpresa midis Trumpit dhe këshilltarëve të tij është që Irani – nën sulme të vazhdueshme izraelite dhe duke pësuar humbje në arsenalin e tij raketor – do të tërhiqet nga qëndrimi i tij i ashpër dhe do të bjerë dakord me kushtet që kishte refuzuar më parë, duke përfshirë braktisjen e pasurimit të uraniumit, sipas zyrtarëve amerikanë.

Vendimi i shtyrë, i cili erdhi pas ditësh mesazhesh gjithnjë e më luftarake nga presidenti që sugjeronin se ai po përgatitej të urdhëronte një sulm, i jep gjithashtu Trumpit më shumë kohë për të peshuar pasojat e mundshme – duke përfshirë mundësinë që kjo të mund t’i tërheqë Shtetet e Bashkuara në llojin e konfliktit të huaj që ai premtoi të shmangte.

Por negociimi i një zgjidhjeje diplomatike në afatin kohor të shkurtuar të Trumpit duket se u përball me pengesa të konsiderueshme të hershme.

Më parë këtë javë, brenda Shtëpisë së Bardhë po zhvilloheshin diskutime për të dërguar të dërguarin e Lindjes së Mesme Steve Witkoff dhe Zëvendëspresidentin JD Vance në rajon për bisedime me Iranin. Por, ndërsa Trump u bë i kujdesshëm se përpjekjet diplomatike mund të kishin sukses, ideja nuk rezultoi kurrë në bisedime të planifikuara, dhe si Vance ashtu edhe Witkoff mbetën në Uashington që nga e enjtja.

Ministrat e jashtëm nga Britania, Gjermania dhe Franca po udhëtojnë për në Gjenevë të premten për të zhvilluar bisedime me përfaqësuesit iranianë dhe janë informuar mbi detajet e marrëveshjes së fundit që Witkoff i ofroi Iranit, të cilën Teherani përfundimisht e refuzoi para se të fillonin sulmet izraelite. Midis zyrtarëve amerikanë, nuk kishte pritje të larta për sukses për takimin e së premtes në Gjenevë, tha një zyrtar amerikan. Por një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë e mbajti derën hapur për përparim.

“Ky është një takim midis udhëheqësve evropianë dhe Iranit. Presidenti mbështet përpjekjet diplomatike nga aleatët tanë që mund ta sjellin Iranin më afër arritjes së marrëveshjes së tij”, tha një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë.

Mesazhi i vazhdueshëm i Iranit për SHBA-në që kur Izraeli filloi sulmet e tij një javë më parë ka qenë se ata nuk do të angazhohen në bisedime të mëtejshme me SHBA-në derisa të përfundojë operacioni i vazhdueshëm izraelit, thanë dy burime të njohura me mesazhet.

SHBA-të deri më tani nuk kanë ushtruar presion mbi Izraelin për të ndaluar sulmet e tij, thanë burimet. Dhe Trump tha këtë javë se mesazhi i tij për kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu ka qenë të “vazhdojë”.

Deri më tani, Irani nuk ka ofruar asnjë shenjë se është i gatshëm të heqë dorë nga qëndrimet e tij mbi pasurimin, të cilin e sheh si një vijë të kuqe. Dhe që nga e enjtja, nuk kishte bisedime zyrtare midis SHBA-së dhe Iranit, thanë zyrtarët amerikanë.

Duke shtyrë një vendim, Trump duket se po i kushton më shumë rëndësi një zgjidhjeje diplomatike që vetëm një ditë më parë ai dukej se sugjeronte se ishte jashtë mundësive.

“Mendoj se presidenti e ka bërë të qartë se gjithmonë dëshiron të ndjekë diplomacinë. Por më besoni, presidenti nuk ka frikë të përdorë forcën nëse është e nevojshme”, tha sekretarja e shtypit Karoline Leavitt të enjten pasi transmetoi afatin e ri dy-javor të Trump. “Dhe Irani dhe e gjithë bota duhet ta dinë se ushtria e Shteteve të Bashkuara është forca luftarake më e fortë dhe më vdekjeprurëse në botë, dhe ne kemi aftësi që asnjë vend tjetër në këtë planet nuk i zotëron.”

Në një sërë takimesh në Dhomën e Situatave gjatë kësaj jave, Trump ka pyetur këshilltarët rreth mundësisë që bombat amerikane kundër bunkerëve të mund të eliminojnë plotësisht objektin bërthamor nëntokësor të Iranit në Fordow, dhe sa kohë mund të zgjasë një operacion i tillë, sipas njerëzve të njohur me bisedat.

Ai ka këmbëngulur vazhdimisht se dëshiron të shmangë ndërmarrjen e veprimeve që mund të degradojnë në një konflikt shumëvjeçar, diçka që shumë nga besnikët e tij – përfshirë dikur strategun e tij kryesor Steve Bannon, me të cilin presidenti drekoi të enjten – argumentojnë se do të ishte e pashmangshme nëse ai merr vendimin për të vazhduar.

Dhe ndërsa presidenti i ka parë opsionet ushtarake, ai mbetet i shqetësuar për një luftë afatgjatë. Çdo vlerësim nëse një sulm do të shkaktonte angazhim të zgjatur të SHBA-së është parashikues dhe, nga natyra e tij, jo plotësisht i kënaqshëm, tha një zyrtar.

Korniza e re kohore, brenda dy javësh, për bisedime nuk u mirëprit universalisht. Një zyrtar i inteligjencës izraelite shprehu zhgënjim që Trump nuk do të merrte një vendim – në një mënyrë ose në tjetrën.

“Kjo nuk po ndihmon,” tha zyrtari.

Trump do të vazhdojë të thërrasë takime informuese të nivelit të lartë të inteligjencës gjatë ditëve në vijim, duke u kthyer në Uashington herët nga një udhëtim fundjave në pronën e tij në New Jersey për t’u përditësuar në Shtëpinë e Bardhë.

Ai është mbështetur kryesisht te drejtori i tij i CIA-s, John Ratcliffe, dhe Kryetari i Shtabit të Përgjithshëm të Forcave të Armatosura, Gjenerali Dan Caine, në takime për të diskutuar opsionet e tij, sipas njerëzve të njohur me çështjen.

Por në qendër të përpjekjeve diplomatike do të jetë Witkoff, miku i presidentit dhe i dërguari i jashtëm i cili ka udhëhequr negociatat që synojnë frenimin e ambicieve bërthamore të Teheranit. Witkoff filloi mesazhe të drejtpërdrejta me homologun e tij iranian, Ministrin e Jashtëm iranian Abbas Araghchi, në fillim të këtij muaji dhe administrata ka mbajtur disa komunikime me zyrtarët iranianë gjatë ditëve të fundit të tensionuara, ndërsa Trump po shqyrtonte një sulm.

Plani që Witkoff i ofroi së fundmi Teheranit do të kërkonte që Irani të përfundonte përfundimisht të gjithë pasurimin e uraniumit në tokën e tij, dhe të enjten Shtëpia e Bardhë tha se ende e sheh ndalimin e pasurimit të uraniumit iranian si të domosdoshëm për një marrëveshje përfundimtare.

Ndërsa evropianët po shkojnë drejt takimit të së premtes, ata do të “matin temperaturën” se sa të hapur janë iranianët për të gjetur një zgjidhje diplomatike, duke pasur parasysh besimin e tyre se sulmet në të dyja drejtimet nuk janë një zgjidhje, tha një zyrtar evropian.

Udhëheqësit evropianë besojnë se rreziqet e programit bërthamor të Iranit vazhdojnë edhe mes sulmeve të Izraelit, sepse Teherani ruan njohuritë bërthamore dhe mund të ketë ende përpjekje të fshehta të lidhura me bërthamoren që nuk do të shkatërrohen nga sulmet ushtarake.

Ndërkohë, shumica e diplomatëve amerikanë që nuk janë në rrethin e ngushtë të Trump në Departamentin e Shtetit nuk kanë marrë udhëzime specifike për t’u ofruar aleatëve të SHBA-së mbi përpjekjet diplomatike, tha një zyrtar amerikan dhe një diplomat evropian.

Kjo ka çuar në shumë diskutime frustruese me bashkëbisedues të huaj, pasi diplomatët amerikanë kanë shumë pak përgjigje për t’u dhënë aleatëve ndërsa përpiqen të përcaktojnë qëndrimin e tyre diplomatik dhe ushtarak në rajon, duke iu referuar vetëm fjalëve të vetë Trump.

Ndërsa Trump ka peshuar opsionet e tij, Sekretari i Shtetit Rubio ka qenë afër, duke u larguar gjithashtu herët nga samiti i Grupit të 7 në Kanada së bashku me komandantin suprem në fillim të kësaj jave.

Diplomati më i lartë amerikan foli të hënën me homologët e tij francezë, britanikë dhe të Bashkimit Evropian rreth përpjekjeve për të “inkurajuar një rrugë diplomatike që siguron që Irani të mos zhvillojë kurrë një armë bërthamore”, sipas leximit të thirrjeve nga Departamenti i Shtetit.

Të mërkurën, Rubio “krahasoi shënimet” mbi këtë çështje me ministrin e jashtëm norvegjez. Rubio u takua me Sekretarin e Jashtëm Britanik David Lammy të enjten përpara se Lammy të nisej për bisedimet në Gjenevë, dhe të dy “ranë dakord se Irani nuk mund të zhvillojë ose të sigurojë kurrë një armë bërthamore”, sipas Departamentit të Shtetit.

“Në takimin me Sekretarin e Shtetit Rubio dhe të Dërguarin Special për Lindjen e Mesme Witkoff në Shtëpinë e Bardhë sot, diskutuam se si Irani duhet të bëjë një marrëveshje për të shmangur një konflikt në thellim. Tani ekziston një dritare brenda dy javëve të ardhshme për të arritur një zgjidhje diplomatike”, tha Lammy në një deklaratë të enjten.

Zyrtarët amerikanë, përfshirë Witkoff, janë angazhuar gjithashtu në mënyrë aktive me zyrtarët në rajon, shumë prej të cilëve kanë ofruar ndihmën e tyre në ndërmjetësimin e një rruge diplomatike përpara. Burime të shumta thanë se Irani u është përgjigjur mesazheve nga palët e treta, por përgjigjet e tyre nuk kanë ndryshuar.

 

Fraksion.com