Ruçi: Reforma në Drejtësi do vendosë në binarët e Kushtetutës sistemin e drejtësisë
“Qëllimi i reformës në drejtësi nuk është të krijojmë një mozaik të ri institucionesh me emra tërheqës, por të vendosin në binarët e Kushtetutës, ligjit dhe në shërbim të të drejtave të qytetarëve sistemin e drejtësisë, si një nga degët më problematike të qeverisjes”.
Kryetari i Kuvendit, Gramoz Ruçi, në fjalën e tij në takimin periodik të Mekanizmit Institucional Kuvend-Qeveri- Institucione të pavarura u shpreh se sot në Kuvendin e Shqipërisë raportojnë periodikisht mbi veprimtarinë e tyre 24 institucione të pavarura.
Duke i uruar mirëseardhjen në këtë proces drejtuesve të institucioneve të reja të drejtësisë: Këshillit të Lartë Gjyqësor, Këshillit të Lartë të Prokurorisë, Prokurorit të Përgjithshëm dhe Inspektorit të Lartë të Drejtësisë, Ruçi i garantoi se do të kenë mbështetjen maksimale nga Kuvendi.
“Sipas përcaktimeve në ligjet organikë Këshilli i Lartë Gjyqësor dhe Këshilli i Lartë i Prokurorisë, si dy institucione të reja, kanë raportuar në Kuvend për gjashtëmujorin e parë të vitit 2019 dhe Kuvendi vlerësoi pozitivisht veprimtarinë e tyre. Të dy institucionet janë në vonesë për të dorëzuar raportin e parë vjetor. Në vazhdim, KLGJ e KLP duhet të informojnë Kuvendin mbi respektimin e të drejtave për gjykim të të drejtë dhe shkallën e zbatimit të procedurave te reja dhe të shpejta të gjykimit të çështjeve, me qëllim që të mos krijohen mbingarkesa në dosje dhe të ketë vonesa të pajustifikuara në gjykimet e çështjeve që nuk presin ose që mund të bëhen edhe në kushtet e pandemisë”, tha Ruçi.
“Edhe pse në kohë jonormale, drejtësia duhet të jepet si në kohë normale. Aktet normative me fuqinë e ligjit që kemi miratuar për shkak të pandemisë kanë kufizuar përkohësisht disa të drejta qytetarëve. Kuvendi ka detyrimin të vlerësojë ndikimin e këtyre kufizimeve te qytetarët, por edhe të marrë masa për të kufizuar këtë ndikim”, theksoi Ruçi.
Ndërkohë, shtoi ai, “një pjesë e institucioneve, sidomos Avokati i Popullit dhe disa nga institucionet e Komisionerëve, duhet të monitorojnë që me këto kufizime të mos abuzohet dhe ato të mos shkojnë përtej dispozitave që kanë përcaktuar aktet normative”.
“Mbështetja e Kuvendit nuk do të kursehet sidomos për Inspektorin e Lartë të Drejtësisë, të cilin e presin dy sfida të vështira: formatimi dhe vendosja në eficencë e institucionit brenda gjashtë muajve nga krijimi, por ajo që është më kryesorja, fillimi i mbarë i veprimtarisë si një organ kyç i ri i qeverisjes së sistemit”, tha Ruçi.
“Inspektori i Lartë i Drejtësisë ka depozituar në Kuvend projektvendimin “Për miratimin e strukturës, organikës dhe numrit të punonjësve”, i cili u përfshi në Programin e Punës dhe Kalendarin e Punimeve”, shtoi Ruçi.
Ruçi nënvizoi rolin e ri që ka në sistemin e ri të drejtësisë Prokurori i Përgjithshëm, nëpërmjet udhëzimeve për piramidën e organit të akuzës, për të bërë të mundur zbatimin uniformë të dispozitave e procedurave penale.
“Performanca e Prokurorit të Përgjithshëm dhe Prokurorisë së Përgjithshme mund të shërbejnë si indikator për vlerësimin e ndikimit publik të reformës, rritjen e besimit të publikut te sistemi dhe efektin e ndryshimeve, kryesisht ashpërsimeve, të dispozitave penale. Këtu kam parasysh edhe ashpërsimin e dispozitave penale për rastet e epidemive dhe pandemive. Prokurori dhe Prokuroria e Përgjithshme duhet të përpunojnë me kujdes e përgjegjësi statistikat e referuara në Raportin Vjetor të Prokurorisë së Përgjithshme, në funksion të përmirësimeve strategjike, ligjore dhe proceduriale penale në të ardhmen”, tha Ruçi.
“E kam thënë dhe po e përsëris: qëllimi i reformës në drejtësi nuk është të krijojmë një mozaik të ri institucionesh me emra tërheqës, por të vendosin në binarët e Kushtetutës, ligjit dhe në shërbim të të drejtave të qytetarëve sistemin e drejtësisë, si një nga degët më problematike të qeverisjes. Kontrolli parlamentar është ndër funksionet kryesore të Kuvendit dhe një mekanizëm për rritjen e përgjegjshmërisë dhe llogaridhënies ndaj publikut të Qeverisë dhe institucioneve të pavarura”, nënvizoi Ruçi.
Ruçi theksoi se, “në zbatim të nenit 103 të Rregullores së Kuvendit, gjatë vitit të kaluar, 23 institucione të pavarura kushtetuese dhe të krijuara me ligj depozituan raportet e institucionale, 21 titullarë institucionesh raportuan në komisionet e përhershme parlamentare, 20 titullarë institucionesh raportuan në seancë plenare, Në seancë plenare u miratuan 21 rezoluta, me rekomandime e detyra konkrete për veprimtarinë e institucioneve”.
“Kuvendi insistoi dhe ia arritëm që periudha e raportimeve (Mars-Maj) dhe procedura parlamentare e parashikuar, të respektohet në mënyrë korrekte, brenda afateve ligjore, sipas përcaktimeve në Rregulloren e Kuvendit dhe kërkesave të Vendimit 134/2018 “Për Manualin e Raportimit Vjetor dhe Periodik”. Pas një analize të informacioneve të depozituara në Kuvend mbi nivelin e zbatimit të rezolutave për vitin 2019, rezulton se rezolutat e Kuvendit janë zbatuar në masën 93%”, tha Ruçi.
“Nga 223 rekomandime, janë realizuar plotësisht 109, janë në proces zbatimi 94, janë realizuar pjesërisht 9, ndërsa 20 rekomandime janë ende të parealizuara. Në zbatim të ligjeve organike dhe nenit 111 të Rregullores së Kuvendit, gjatë vitit 2019 Kuvendi u angazhua për emërimin e 20 titullarëve apo anëtarëve të institucioneve të pavarura, duke siguruar funksionimin e tyre me kapacitet të plotë”, shtoi Ruçi.
Sot, theksoi Ruçi, “kemi ende pozicione vakante, për shkak të vonesave nga institucionet propozuese. Sot kemi në dispozicion dhe do tju dërgohet botimi “Monitorimi nga Kuvendi i Shqipërisë i institucioneve të pavarura gjatë vitit 2018”, hartuar nga Shërbimi i Monitorimit, dedikuar institucioneve të pavarura dhe raportimit të tyre në Kuvend për vitin që shkoi. Ju bëj me dije se ky botim do të kthehet në një traditë të përvitshme, si pjesë e rëndësishme e botimeve dhe kujtesës institucionale në Kuvend”.
“Vendimet Kuvendit nuk duhet t’i mbani në sirtar, por t’i zbatoni pikë për pikë. Vetëm kështu mund të arrijmë të flasim me të njëjtën gjuhë mbi plotësimin e detyrave respektive nga të tri palët: Kuvendi, Qeveria dhe institucionet. Ju ankoheni se nuk keni stafe, por duhet të dini që organikat i keni të plotësuara. Vendosini njerëzit në punë dhe punoni me kapacitete të plota”, iu drejtua Ruçi drejtuesve të institucioneve .
Gjithashtu, theksoi Ruçi, “konstatojmë neglizhencë të përsëritur nga pothuajse të gjitha institucionet e pavarura që adresojnë rekomandime ndaj Qeverisë. Përcjellja prej tyre e të dhënave në Kuvend paraqitet problematike dhe jokoherente. E kam thënë dhe po e përsëris: Kuvendi nuk kërkon të dhëna për qëllime statistikore apo studimore, por informacione mbi plotësimin e detyrimeve ndaj qytetarëve nga Qeveria dhe agjencitë e saj”.
“Informacionet prej institucioneve që ju drejtoni janë njëra prej pasqyrave nëpërmjet të cilave Kuvendi vlerëson impaktin e politikave e programeve të Qeverisë në interesin publik dhe të qytetarëve. Raportimi i këtyre vlerësimeve nga ana juaj nuk është një privilegj, por një detyrim kushtetues e ligjor. Prandaj kërkoj një seriozitet dhe sinergji më të mirë nga të gjitha palët e kësaj platforme, të cilën Kuvendi e realizoi, por ju duhet ta bëni funksionale e produktive”, tha Ruçi.
“Trekëndëshi Kuvend-Institucione të Pavarura-Qeveri duhet të vihet në efektivitet të plotë, si një mekanizëm për të rritur nivelin e zbatueshmërisë së rekomandimeve tuaja, edhe si pjesë e rekomandimeve të Raportit të Progresit të Komisionit Europian. Kuvendi ka treguar angazhim maksimal, jo vetëm si institucion, por unë jam angazhuar personalisht në fuqizimin e zërit të institucioneve të pavarura ndaj Qeverisë. Por kërkojmë që Qeveria të angazhohet më shumë se deri tani për të raportuar periodikisht në Kuvend mbi zbatimin e rekomandimeve të institucioneve të pavarura nga ministritë dhe agjencitë e saj”, theksoi Ruçi.
Fraksion.com